Tết Nguyên Đán là của người Việt

 

Người Việt chúng ta đă có những bài nói về phong tục của ṇi giống Việt như :

               Tháng giêng ăn tết ở nhà.
               Tháng hai cờ bạc,
               Tháng ba rượu chè
               Tháng tư đong đậu nấu chè
               Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm
               Tháng sáu buôn nhăn bán trăm
               Tháng bẩy ngày rằm, xá tội vong nhân
               Tháng tám buôn đèn kéo quân
               Trở về tháng chín, chung chân buôn hồng
               Tháng mười mua thóc bán bông
               Tháng một, tháng chạp nên công hoàn toàn

Đây là một bài học thuộc ḷng trong cuốn Việt Nam Quốc Văn Giáo Khoa Thư của những năm tháng mài đũng quần trong trường Quốc Tử Giám ở Hà Nội trong những năm 1950  và kính gởi tặng quư vi hữu một bài học thuộc ḷng nữa nói về thời thái b́nh trên quê hương nước ta :

               Thuở bé em đeo chiếc khánh vàng,
               Quần đào xẻ đũng, áo hàng lam
               Chân đi hài đỏ, tay thu pháo,
               Nhộn cả nhà lên tiếng hát vang.

              Người lính già
              Nguyễn ngọc Phách

 
   

Thật ra, đây chỉ là sự ngộ nhận.

Dựa vào lịch sử Trung Hoa, trải qua nhiều triều đại, chúng ta được biết người Trung Hoa có tục lệ mừng Tết Nguyên Đán không phải vào đầu tháng Giêng âm lịch như hiện nay mà thật ra thời gian được chọn để tổ chức mừng Xuân được thay đi đổi lại rất nhiều lần. Chẳng hạn, vào đời Tam Vương nhà Hạ, người Trung Hoa chọn tháng Dần đầu năm để mừng Xuân. Đến đời nhà Thương người ta đổi lại tháng Sửu tức tháng Chạp. Qua đời nhà Chu, người ta lại chọn tháng Tư, tức tháng Một. Ba vị vua trên đây không phải vô cớ, tùy hứng mà chọn những tháng đó, mà là họ đă dựa vào ư nghĩa tốt xấu, căn cứ theo ngày giờ lúc mới tạo thiên lập địa. Họ tin tưởng giờ Tư là giờ thành, giờ Sửu đất nở và giờ Dần sinh ra người.

Đến đời nhà Đông Chu, Khổng Tử một lần nữa noi theo nhà Hạ, đổi lại ngày Tết vào tháng Dần. Qua đời nhà Tần người ta lại thay ngày Tết vào tháng Hợi tức tháng Mười. Cuối cùng, khi nhà Hán lên ngôi, bấy giờ người Trung Hoa lại noi theo gương Khổng Tử chọn ngày đầu tháng Dần, tức tháng Giêng để mừng Tết.

Mừng xuân vào dịp đầu năm âm lịch nói là của người Trung hoa là hoàn toàn không chấp nhận được.

Tiền nhân chúng ta khôn ngoan, lại xuất thân từ giới nông dân. Sở dĩ các ngài chọn ngày đầu năm âm lịch để tổ chức Tết Nguyên Đán, v́ thời gian này nhằm vào đúng mùa xuân, một mùa đẹp nhất trong năm với thời tiết mát mẻ, dịu dàng, cây cối đâm chồi nẩy lộc, khoe thắm sắc hương và mang một màu sắc xinh tươi, mới mẻ rất thích hợp trong việc thăm viếng bà con, thân thuộc, bạn bè.

Đây cũng là khoảng thời gian mà mọi công việc đồng áng đă hoàn tất, lúa gặt xong và được đem chứa vào những lẫm lúa. Người nông dân chân lấm tay bùn, sau một năm vất vả với công việc đồng áng, giờ đây được thảnh thơi hoàn toàn có thể cùng nhau hội họp, liên hoan, ăn uống vui vẻ với nhau để tỏ ḷng biết ơn đối với Trời Đất và tưởng nhớ đến tổ tiên, ông bà cha mẹ, những người thân yêu ruột thịt đă qua đời!

 
 

 

Tết Nguyên Đán trước đây ta gọi là Tết Nhàn là Tết cổ truyền có từ thời Hùng Vương, sử cũ vốn ta có 12 tháng nhưng cách tính khác ngày này, 1 năm bắt đầu từ tháng chạp tức tháng 12, v́ khi ấy dân ta bắt đầu hoạch lúa, tới tháng giêng th́ xong, ngày đầu tháng giêng người Âu Lạc có tục cúng lễ tạ ơn tổ tiên trời đất sau 1 mùa lúa nước, ngày Tết diễn ra từ ngày 1/1 cho tới hết 30/3 và kết thúc là lễ hội ngày mùa để bắt đầu 1 vụ cấy mới, ngày Tết này ta sẽ thấy đến đời Hán Vũ đế bên Trung Hoa mới có, c̣n ta th́ ai xem tích Bánh Chưng Bánh Dày th́ đều thấy cả, mà tích này là từ thời Hùng Vương thứ 6 tức là trước đời Tần Thủy Hoàng rất là lâu chừng khoảng hơn 1000 năm, vậy mà ngày nay nó lại mang tên New Year of China.

Viễn Xứ hy vọng chúng ta cùng nhau chia sẽ, để cho người Ngoại Quốc cũng như con cháu chúng ta hiểu biết nhiều hơn về Lịch Sử và Văn Hóa dân tộc Việt.

P.S. vẫn c̣n nhiều thứ mà người Trung Hoa đă chôm văn hóa của người Việt ta rồi nhận là của họ alt


Viễn Xứ