Tm hiểu hữu dụng của mấy ngọn rau thơm ny.

 

 

 

 1-Rau Răm 

nhung cong dung tuyet voi cua rau ram hinh 1
Rau răm c mi thơm, vị cht, hơi cay cay, đặc biệt hấp dẫn. Hấp dẫn như người thiếu phụ hơi nhiều tnh cảm m lại c con mắt l răm, lng my l liễu... Người Trung Hoa gọi răm l Thủy Liễu, Lo Liễu.
Về phương diện ẩm thực, ăn hột g hột vịt lộn m thiếu rau răm th c thể gy ra đầy bụng, kh tiu. 
Canh so thịt b, cật heo phải c mươi l rau răm thi nhỏ cho ngọt nước, ngọt thịt. 
Bt bn thang cần vi sợi rau răm, vi giọt tinh dầu c cuống th mới đng l bn thang H Nội ngn năm văn vật. 
C diếc nấu với rau sam v ớt tươi vẫn cần mấy l răm để dịu mi tanh. Riu hến, riu trai cộng thm mấy l răm ăn vo mt ơi l mt! 
V t bn b Huế nng hổi, cay đến chẩy nước mắt bắt buộc l phải c những l rau răm thon thon, xanh xanh ...
Rau răm được dng để kch thch tiu ha, đầy hơi, đau bụng, chống nn mửa, thng tiểu tiện, chữa nng sốt, chữa rắn cắn, su quảng, hắc lo trn da...
Rau răm cn được những người tiết dục ưa dng v cho rằng rau c khả năng lm bớt tinh kh, dịu tnh, giảm cơn bốc dục.

 
   

2-Hng quế

Tc dụng của l hng quế với sức khỏe - ảnh 1


Hng lng Lng, đo Nhật Tn chắc l đang đi vo dĩ vng, v sự đ thị ha thnh phố, di dời dn chng. Những khu nh cao tầng, cơ sở nh nước đang được dựng ln thay cho rau cỏ, hoa l. Lng Lng nằm ở ven đ H nội. Dn chng cha truyền con nối trồng cc loại rau, nổi tiếng l rau thơm. 
Hng lng Lng đ đi vo văn học dn gian với:
Vải Quang, Hng Lng, Ngổ Đầm,
C r Đầm St, sm cầm Hồ Ty 
hoặc:
Ở đu thơm hng, thơm hnh,
C về lng Lng, cho anh theo cng
Theo ai vai gnh vai gồng
Rau xanh nu gt bng hồng sng T

Hng quế cn c tn gọi l hng ch, hng giổi, rau . 
Hng c nguồn gốc từ Ấn ộ, Trung Hoa, nhưng hiện nay được trồng tại nhiều quốc gia để lấy tinh dầu chế biến chất thơm. Ở Việt Nam trước đy hng được trồng để lấy l lm gia vị v hạt lm nước giải kht.
Hng c mi thơm thoang thoảng, vị cay nh nhẹ rất thch hợp với phở nước, phở xo, b bẩy mn, gỏi cuốn, ti d, dồi lợn ...
Hng quế cn đi với cờ ty, b ba, b cuốn hoặc với tứ thời bt tiết canh chung thủy M phải l tiết canh lợn, tiết canh d, tiết canh vịt, tiết canh ch chứ chớ c tiết canh g, v cc cụ cho l huyết g ăn sống rất độc...Một miếng tiết canh với cht nước chanh, mấy hạt đậu phọng, vi l ng gai, ng m, hng quế m chiu với hớp rượu la mới th, hết chỗ ni..
Rau hng ho thm đen rất nhanh, nhất l khi để trong tủ lạnh. Tuy nhin, sau khi ngm vo nước khoảng nửa giờ th rau tươi trở lại. Nn cất rau trong ti giấy kn miệng, để ở chỗ c nhiệt độ mt.
Hng c nhiều dầu thơm, được sử dụng trong kỹ nghệ chế biến chất thơm v lm thuốc.
Trong y học, hng quế được dng để chữa cảm mạo, long đờm thng đường h hấp, đau dạ dy, đầy bụng kh tiu, ngậm trong miệng để bớt hi miệng, chữa đau răng, su răng, lợi tiểu tiện, diệt giun sn, trị nấm ngoi da ... 
Hột hng quế c nhiều chất nhờn. Khi ngm vo nước, chất nhờn nở ra, bao quanh hạt v được dng để nấu ch hột , uống vo giải nhiệt, bớt to bn.

3-Th l


Tha l c nguồn gốc từ vng n đới nn cy thường được trồng vo ma đng- xun ở miền bắc Việt nam, cn cc tỉnh pha nam th hầu như khng c thảo gia vị ny.
L tha l mảnh mai như những chiếc kim khu, nhưng c vị cay v mi thơm mnh liệt c thể lm t mi tanh của cc loại c.
Cho nn canh chua c lc, chả c L Vọng, Sơn Hải, c quả nấu m, lẩu c lăng Việt Tr... m khng c nắm rau xanh xanh mảnh mai ny đi km với cc gia vị khc th chắc cũng c nhiều người khng muốn nhng đũa. 
Gi tru, chả tru, chả rươi m long thong c những sợi tha l th ăn thơm kh tả...
Ba ba nướng chả, ngoi nghệ, ta t, riềng, tiu, chanh, ớt vẫn cần c thm một nắm tha l mới dậy vị.
Dn gian dng nước cất hoặc tinh dầu quả tha l để trị đau bụng trẻ em, lợi sữa cho b mẹ, kch thch trung tiện, gip cho sự tiu ha, đi rắt, sốt rt, thận suy, tỳ yếu... 
Tinh dầu tha l cũng được dng để ướp tr, lm x phng thơm.

 
   

4-Rau diếp c 


Diếp c cn c tn l cy l giấp, rau giấp, trấp c, ngư tinh tảo.
Diếp c c vị cay, mi tanh hi, tnh ấm mt, c tc dụng thanh nhiệt, giải độc, tiu vim, lợi tiểu.
Diếp c mọc hoang khắp nơi v lan trn rất mau. Mấy cọng rau mới ci ở gc vườn ngy no, m chỉ vi tuần sau đ um tm những diếp c.
Đy l mn ăn ưa thch của người miền Nam, nhưng hơi lắc đầu nhăn mặt với người miền Bắc, v vị tanh tanh. Nhưng ci tanh tanh, bo bo của diếp c lại rất hợp nhất với ci tanh của những miếng c cn tươi. Phải chăng đy l duyn tiền định với tn diếp c, ngư tinh tảo. Diếp c thường được ăn sống với cc loại rau thơm khc.
Theo Y học cổ truyền, diếp c c vị cay, mi tanh, tnh mt c tc dụng giải độc, thanh nhiệt, lợi tiểu, điều kinh.
L diếp c ăn vo rất mt, c thể lm trĩ hậu mn xẹp xuống. 
Ngoi ra, diếp c cũng được y học dn gian tại nhiều quốc gia dng lm thuốc lợi tiểu tiện, hạ cao huyết p, giảm ho, tiu diệt vi khuẩn, chữa kiết lỵ, vim phổi, sởi ở trẻ em, vim tắc tia sữa, vim xoang, vim sưng tai giữa, đau mắt đỏ, kinh nguyệt khng đều...
Người Nhật ưa thch gội đầu với nước p diếp c v nước, v họ thấy mi tc rất sạch v đẹp. Bị đau lưng, đau khớp m tắm với nước nng pha với nước diếp c cũng bớt đau.
Bi thuốc với diếp c theo kinh nghiệm dn gian:
Trĩ: 5-10g diếp c, sắc lấy nước, ngm vng bị trĩ đồng thời ăn sống rau diếp c vo mỗi bữa cơm.
Kinh nguyệt khng đều, vim phổi, vim ruột: Diếp c tươi, sắc lấy nước uống thường xuyn.
Diếp c tươi cần được rửa sạch, cất trong tủ lạnh hoặc nơi mt.

 
   

5-Sả

cong dung cua cay sa khien nhieu nguoi bat ngo hinh 1


Sả hoặc cỏ sả, sả chanh, hương mao l loại cỏ l di như l la, sống lu năm, mọc thnh từng bụi. Cy v l sả c một mi thơm đặc biệt c thể ha hợp với nhiều thực phẩm như thịt, tm, lươn, ếch, cua ..Sả gip mn ăn dễ tiu ha hơn
C nhiều mn ăn c thể nấu với sả như ếch xo sả ớt, bn b Huế, m căn xo sả, thịt g nạc xo củ sả, c chin ướp tỏi sả, lươn rang muối hoặc hầm với sả, pha nước mắm chấm với sả v nhiều vật liệu khc...
V c mi thơm nn tinh dầu sả được dng để lm nước hoa, x phng thơm. 
L sả nấu si với l chanh, ngải cứu lm nước xng, kch thch đổ mồ hi, giải cảm. 
Nước chiết củ sả c tnh cch lợi tiểu, ra mồ hi. 
Cy sả trồng ở gc vườn vừa đuổi muỗi vừa khiến cho rắn khng dm bn mảng tới gần nh

 
   

6-Ta t

 


Ta t hay tử t l loại thảo thn thẳng c lng, l mọc đối mp c kha răng, mầu xanh tm hoặc tm ta. 
Ta t được trồng khắp mọi nơi để lm gia vị hoặc lm thuốc. Tất cả cc bộ phận của cy từ l, hoa, củ tới cnh, hạt đều dng được, nhưng dng nhiều nhất vẫn l l.
Bn chả H Nội m khng c mấy l ta t xanh xanh- tm tm ăn sam với rau sống th cũng mất ngon. 
Mn giả ba ba, ốc nhồi, ếch, đậu phụ với mấy l ta t thi nhỏ chan ln bt bn l mn ăn rất độc đo. 
Lại cn đậu phụ chin chấm với mắm tm km vi l kinh giới, ta t để mấy cụ nhm nhi cht rượu; c bung đậu phụ ta t cho người muốn giảm bo; cho trắng thật nng km thm vi củ hnh ta, mấy l ta t thi nhỏ th mồ hi đầm đa, cảm lạnh ra đi, người bệnh thấy khỏe khoắn, nhẹ nhm...
Về phương diện y hoc cổ truyền, ta t c vị cay, tnh ấm, pht tn phong hn, giải độc, tiu tch, hạ kh. 
Y học dn tộc mnh dng ta t để trị ngoại cảm, nn mửa, kch thch tiu ha, chữa ho, hạ đm, giảm hen suyễn, t thấp, giải ngộ độc cua c, cầm mu, gip ngủ ngon, khng vi khuẩn, nấm, phng ngừa sẩy thai, kch thch đổ mồ hi ...
Hạt ta t c nhiều tinh dầu được dng ở Nhật Bản, ại Hn qut ln d, ln giấy để trnh thầm nước.
Dn Nhật cũng hay uống tr ta t để kch thch tuần hon, bổ thần kinh, giảm cn; rửa mặt gội đầu với nước ta t để da, tc khỏi kh.

7-Kinh giới


Kinh giới hoặc khương giới c vị cay ấm với cng năng trừ phong, giải độc, tiu vim, cầm mu.

Mn ăn gồm c bn, đậu phụ, mắm tm với rau sống, l kinh giới ở ng Phất Lộc H Nội lun lun đng khch, d l mn ăn rất bnh dn. 
Rau muống xo với tỏi mỡ phải ăn km với vi l kinh giới mới ngon miệng.
Chả c, bn chả H Nội, cc mn gỏi cần c mấy l kinh giới km với rau sống th mới thỏa mn khẩu vị.
Hoa v l kinh giới được dng trong dn gian để chữa cảm mạo, nhức đầu, hoa mắt, nng sốt, vim sưng cuống họng, nhức mnh, nn mửa, đổ mu cam, đại tiểu tiện ra mu, lở ngứa ngoi da..
C nghin cứu ni đậu phụ ăn với kinh giới c thể phng chống long xương ở phụ nữ, nhờ c estrogen thực vật trong hai loại thức ăn ny
Danh y Trung Hoa Hoa đ thnh cng chữa một sản phụ bị băng huyết bằng bột hoa kinh giới sao kh tn nhỏ

8-Xương sng l lốt

1.jpg
Xương sng l loại cy cỏ, thn đứng, l mọc so le hnh mc, cạnh kha răng. Rau c nhiều ở vng nhiệt đới. Ton cy c mi rất đặc biệt, tương tự như mi dầu hi.
L l bộ phận được dng để lm gia vị v thuốc chữa bệnh.
V c mi hơi lạ, nn khng ai ăn l xương sng sống m được dng để gi thịt heo, thịt b nướng chả. L sẽ ti đi, tinh dầu ngấm vo thịt v cho một vị bo ngậy khc thường. 
L xương sng nấu canh thịt, canh c ăn rất ngon..
Nước l xương sng đun si được dng để chữa cảm sốt, ho sởi, trng phong, đầy bụng ...hoặc rang nng rồi chườm ln khớp xương đau nhức.
Xương sng thường đi đi với l lốt. 
L lốt to như l trầu khng, c vị nồng, hơi cay.
L lốt gi thịt heo hay thịt b băm nhỏ, thm gia vị mắm muối rồi nướng than hồng, khi ăn chấm với mắm nm pha chanh, ớt, đường, tỏi... 
L lốt thi nhỏ nấu với ốc l mn ăn rất hấp dẫn. 
L lốt c tc dụng chữa đau xương, t thấp, đổ mồ hi tay, đầy hơi, tiu chẩy...
Nước sắc l lốt được dng để ngm chn tay khi đổ nhiều mồ hi ...

 
   

Rồi lại cn rau ngổ    um lươn;                                             Ng gai

rau ngo tri ung thu da day va soi than rat tot hinh 1   

  ăn với thịt heo luộc chấm mắm tm chua xứ Huế; khế chua, chuối xanh, hnh sống, gừng gi, kinh giới, ta t, mi tầu ăn với thịt ba chỉ luộc chấm mắm tp đồng ruộng; giềng lt nồi c kho tộ, giềng kết nghĩa với cầy tơ bẩy mn; me, muỗm, nht nấu canh thịt canh c; l chanh non ăn với thịt g đồng qu luộc, bộ ba l mơ tam thể, đinh lăng v l sung kết hợp với gỏi c, nem chạo; khế chua nấu riu với cua đồng ...

V nhiều ngọn rau thơm khc nữa....

Nh văn ẩm thực danh tiếng Băng Sơn của H Nội c viết: Gia vị chỉ l vai phụ trong sn khấu bữa ăn, nhưng thiếu vai phụ ny th vai chnh chả diễn được với ai. Người diễn vin phụ chỉ ra sn khấu thong qua, nhưng ấn tượng để lại l khng thể phai mờ.
Thật l một nhận xt rất xc đng!

Bc sĩ Nguyễn ức
Texas-Hoa Kỳ