Phong tục  ĂN TRẦU

    

                         Phong tục  ĂN TRẦU  

                                                       Bi Sưu tầm  của Pham Kim Lien

1-Phong tục

Ăn trầu l phong tục cổ truyền của người Việt. Tương truyền c từ thời Hng Vương v gắn liền với một cu chuyện cổ tch nổi tiếng: Chuyện Trầu Cau.  Cho đến đầu thế kỷ 19, đu đu người người đều ăn trầu, cưới xin  phải c cơi trầu cau, tiếp khch người ta cũng  mời nhau trầu cau.  Với người Việt Nam, trầu cau  vừa l biểu hiện của phong cch, vừa l thể hiện tnh cảm dn tộc độc đo.

 

2-Khơi mở tnh cảm

Miếng trầu l đầu cu chuyện. Tục ngữ Việt c cu:

                   Miếng trầu l đầu cu chuyện
                        Con tru l đầu cơ nghiệp

 Với thn dn Việt Nam, miếng trầu thắm tm vi nồng cng cau bổ tm bổ tư , vỏ chay rể quạch lun l sự bắt đầu, sự khơi mở tnh cảm. Miếng trầu lm người với người gần gũi, cởi mở với nhau hơn. V với cc nam nữ thanh nin xưa th  miếng trầu l cội nguồn để bắt đầu tnh yu, bắt đầu cu ht, để vo với hội lng hội nước.

3- Trầu- cau, thổ sản  của dn Việt
Khắp xứ sở Việt Nam đu đu cũng thấy hng cau pha trước nh, bn bể nước mưa v đu đu cũng thấy gin trầu nơi mỗi c ăn nh vng thn d.   Trong Nam c 18 thn vườn trầu, tổng diện tch hng trăm cy số vung. Ở miền Trung, đu đu cũng thấy thấp thong bng cau bn cạnh bng dừa.   Ngoi Bắc, dọc cc thn xm ven sng Hồng, đều thấy hng cau  v gin trầu.  Cy cau thẳng, dy trầu mềm lun l biểu hiện của sự thi bnh.,

4-Trầu Cau:  hng ngy  by bn ở chợ

   Cc mn hng  no đ th c thể ế,  nhưng trầu cau th lun lun đắt hng
                       "Ru con con ngủ cho rồi
                       Để mẹ đi chợ mua vi ăn trầu.
                       Mua vi chợ Qun, chợ Cầu,
                       Mua cau Nam phố, mua trầu chợ Dinh.
"
v

                      "Bồng em m bỏ v ni,
                       Cho mẹ đi chợ mua vi ăn trầu,
                       Mua vi chợ Qun, chợ Cầu,
                      Mua cau Bt Nhị, mua trầu Hội An.
"

 

5-  Vật dụng cho việc ăn trầu

  Những vật dụng cho việc ăn trầu ngy nay vẫn  cn thấy, đ l cơi trầu (gắn liền với cu: đn b su sắc như cơi đựng trầu), l dao bổ cau (gắn liền với cu: mắt sắc dao cau), l chiếc u trầu, l bnh vi, cha vi, ống vi, l khăn, l ti đựng trầu. Nh giu cn c trp trầu, khay trầu sơn mu khảm trai rất đẹp.

 

6-   Gi trị của trầu cau

-a/- Trầu cau gắn liền với sinh hoạt của nng thn ta chặt chẽ v lu đời  v  sch xưa ghi:   "Ăn trầu lm thơm miệng, hạ kh, tiu cơm".

Trầu dng tiếp khch hng ngy, như bt ch xanh, như điếu thuốc lo. Xun đến, Tết về, trầu cau cn l qu tặng. Thơ Nguyễn Khuyến c cu:
"Kiếm một cơi trầu sang biếu cụ
Xin đi cu đối để mừng ng.
"
Trầu lm snh lễ trong đm hỏi, trầu thay cho thiệp bo, thiệp mời trước ngy hn lễ, trầu c mặt trong mỗi cuộc vui buồn của lng qu.

 Ngoi ra, trầu cau cn l đồ cng lễ, ngy giỗ để tưởng nhớ tổ tin, để ghi nhớ cng ơn nui nấng sinh thnh của ng b cha mẹ  đ khuất bng .

b/- Trầu cau trở thnh hnh tượng của văn học dn gian:

 1/-   Sự tch Trầu Cau l một cu chuyện bi ai m thắm đượm nghĩa tnh với hnh tượng kh qun cy cau-người chồng, dy trầu-người vợ v hn đ (vi)-đứa em trai chồng...

2/-  Hng trăm cu v, cu đố, ca dao, ngạn ngữ, tục ngữ dn gian biểu lộ  tm tnh của trai gi ni, ht với nhau những cu ht trao duyn  qua lời mời trầu. Ht mời trầu c tới hng trăm cu ht nhưng cu no cũng ni tới trầu, cau, vi, vỏ hoặc ni về ci ti của người bổ cau, tm trầu. Bn cạnh những "vi nồng", "miếng trầu cnh phượng", "cau bổ bốn bổ ba", l những  cu ht "trầu giải yếm giải khăn", "trầu loan, trầu phượng, trầu ti trầu mnh" v kết thc  l những cu "trầu mnh lấy ta", "trầu nn vợ nn chồng".

 

7-  Tục ăn trầu cn gắn với phong tục nhuộm răng đen để c những m hồng răng đen tiu biểu của ci đẹp con gi thuở no.

Người thn nữ m hồng răng đen, một thuở đ trở thnh hnh ảnh lm si m biết bao chng trai, như cu ca xưa:
            "Mnh về mnh nhớ ta chăng
            Ta về ta nhớ hm răng mnh cười
            Năm quan mua lấy miệng cười
           Mười quan chẳng tiếc, tiếc người răng đen.
"

 
    

       Những cu ca dao về TRẦU CAU

 1-Những cu  ca dao c chữ Trầu v Cau

             H ơ Thấy ai lo lắng cho mnh
             Mnh nghe trn ngập...
H ơ.
          .. mnh nghe trn ngập chuyện tnh trầu cau

            - Mạ chim khng c bo du
              Khc no như thể ăn trầu khng vi!

              Khăn xanh khăn đượm mồ hi
             Ti xanh ti đượm lấy đi miếng trầu
              Lược xanh th lược chải đầu
             Gương sng lầu lầu sng cả mọi nơị
              No khi đi ngược về xui
              Cơm đứng cơm ngồi than thở cng nhaụ
           Ăn trầu lại nhớ tới cau
              Gương soi phấn đnh cng nhau đ từng.
              Anh đừng e ngại ngập ngừng
              Đ thiệt th đừng đ thảm th thị
Một đn c trắng bay tung


              Bn nam bn nữ ta cng cất ln
              Ht ln một tiếng m chơi
              Ht ln một tiếng, xơi cơi trầu nầy
           Trầu đ c đy, cau đ c đy
              Nhn duyn chưa định trầu nầy ai ăn

             Miếng trầu ai rọc ai tm
           Miếng cau ai bửa m mềm rứa rị

          Miếng trầu anh tm vừa rồi
          Miếng cau anh bửa vừa đi vợ chồng.

             Miếng trầu em đm hoa nhi
           Miếng cau em bổ c mười hai đạo bạ

              Miếng trầu xanh r như my
           Hạt cau đỏ ối như rau tơ hồng.
Mua cau chọn lấy buồng sai

            Mua trầu chọn những trăm hai l vng.
            Cau tiện ngang trầu vng ngắt ngọn
                Thời buổi ny kn chọn lm chi
              Th rằng lấy quch nhau đi
              Kẻo sau qu lứa lỡ th lm saọ

            Mua cau chọn những buồng sai
            Mua trầu chọn những trăm hai l vng
            Cau tiện ngang, trầu vng ngắt ngọn
               Thời buổi ny kn chọn lm chi ?
               Sao em chẳng lấy chồng đi ?

             Nhắn ai qu ở bn sng
             Ph Vin cau thắm trầu khng mấy ma.
              Phiếu bầu buổi sớm hay trưa
              Để trầu cau gửi cho vừa lng ai.

                Ta ln H Nội tm mnh
             Trầu cau tiếp đi thn tnh biết bao

                 Thoạt tin giải chiếu ra ngồi
             Trầu cau ăn đoạn hỏi người thủy chung *

2-Những cu  ca dao c chữ Trầu v chữ Quế

               M i con m  thất tnh
            Ăn khay trầu quế, uống chnh rượu hương

            Ở giữa độn quế, hai đầu thơm cay
           Mời anh xơi miếng trầu nầy
              D mặn, d nhạt, d cay, d nồng
              D chẳng nn đạo vợ chồng!
              Th anh cũng thấu tấm lng cho em

3- Những cu  ca dao c chữ Trầu v chữ Vi

           Vo vườn hi quả cau xanh
           Bổ ra lm su mời anh xwoi trầu
           Trầu nầy tm với vi Tầu

4- Những cu  ca dao c chữ Trầu v chữ Cơi Trầu

               Ra về nhớ bạn bạn ơi
            Nhớ điếu ht thuốc, nhớ cơi ăn trầu

5- Những cu  ca dao c  chỉ  chữ Trầu  m thi th nhiều lắm
 

              Gặp đy ăn một miếng trầu
             Mai ra đường ci gặp nhau ta cho.
           Miếng trầu của chẳng l bao
            Chỉ mong đng liễu ty đo gần nhaụ
 

              Gặp đy em xơi miếng trầu
              Gọi l tỏ giải mấy cu tư tnh.
              Xin em đừng c cậy mnh
              Một mai qu lứa xun xanh hết th.
        (Please read  the story about betel leaf and areca nut .Ckick   betel & areca