Từ Phật Giáo tới Công giáo

 

Paul Williams, OP

Professor of Indian and Tibetan Philosophy

                                                  University of Bristol, UK

                                          

 

Tôi là tân ṭng Công giáo và đă gia nhập Huynh đoàn giáo dân Đa-minh. Trước đây tôi đă là một Phật tử hơn 20 năm. Khi nói về Phật giáo và ơn tái sinh, tôi nói một chút về chuyện cải đạo của tôi, từ vô vọng tới hy vọng.

 
HÀNH TR̀NH TÔN GIÁO

Tôi không hẳn là một Phật tử. Gia đ́nh tôi không mang tính tôn giáo, mặc dù bên nội có theo Anh giáo và có thân nhân là linh mục Anh giáo. C̣n về bên ngoại, tôi không nhớ có quan tâm tôn giáo hay không. Tôi nghe nói bà ngoại tôi nói rằng bà là Phật tử. Mới đây tôi biết được rằng gia đ́nh ông ngoại theo Công giáo, mặc dù ông đă bỏ đạo. Tôi không biết tại sao, nhưng v́ lư do nào đó, khi tôi c̣n trẻ, tôi vô ca đoàn của nhà thờ Anh giáo. Tôi thích hát nhạc đạo.

Đầu thập niên 1960, tôi được thêm sức tại một nhà thờ Anh giáo do Giám mục giáo phận Dover. Hồi đó tôi quan tâm cách sống và những điều b́nh thường đối với một thiếu niên. Tôi để tóc dài và ăn mặc khác người.

Tôi tới trường đại học Sussex để đọc sách triết. Đó là điều phổ biến đối với nhiều người hồi cuối thập niên 1960, tôi quan tâm việc suy tư và những điều về Ấn độ, nhất là triết học Ấn độ. Rồi tôi có bằng tiến sĩ triết học Phật giáo của ĐH Oxford.

Khoảng năm 1973, tôi bắt đầu coi ḿnh là một Phật tử. Cuối cùng tôi quy y, chính thức trở thành Phật tử, theo truyền thống Phật giáo Tây Tạng của Đức Dalai Lama. Đầu thập niên 1980, khi dạy tại ĐH Bristol, tôi cùng một nhóm người đến Trung tâm Phật giáo. Rồi tôi c̣n dạy thực hành Phật giáo tại trung tâm này. Với vốn triết học Phật giáo, tôi đă viết sách và nói về Phật giáo Tây Tạng trên các chương tŕnh truyền h́nh, phát thanh, và tại các hội nghị. Tôi tham gia đối thoại với các Kitô hữu, trong đó có thần học gia Hans Küng (linh mục Công giáo, người Thụy Sĩ) và linh mục Raimundo Pannikkar (1918-2010, người Tây Ban Nha).

Tôi thích triết học, tôi cũng thích suy tư và triết Đông phương. Nhiều người trong nhóm chúng tôi thấy Phật giáo thu hút ngay từ đầu. Riêng Phật giáo có vẻ dễ cảm và ngoại lai hơn một tôn giáo hữu thần như Kitô giáo. Các Phật tử không tin và Chúa. Có lẽ không có lư do nào để họ tin Chúa, và sự hiện hữu của cái xấu phô bày cho chúng ta sự tranh luận tích cực chống lại sự hiện hữu của Thiên Chúa. Những người đó được dạy như các Kitô hữu được dạy bảo vệ sự hiện hữu của Thiên Chúa trong một thế giới không có hệ thống chống lại những kẻ phỉ báng. Trong Phật giáo có một hệ thống luân lư rất ngụy biện (và ngoại lai), tâm linh và triết lư không đ̣i hỏi Thiên Chúa. Khi trở thành Phật tử, chúng ta nghĩ có một người suy tư với các Phật tử, những người thực sự biết cách thiền niệm (meditation).

 
   

SỰ ĐẦU THAI
 

Tuy nhiên, qua nhiều năm là Phật tử, càng ngày tôi càng cảm thấy không thoải mái với Phật giáo. Điều này làm tôi quan ngại về sự đầu thai (sự sinh lại, rebirth) và giáo lư về nghiệp chướng (karma). Các Phật tử tin vào sự đầu thai, nghĩa là sự tái sinh (reincarnation). Các Phật tử cho rằng không có sự bắt đầu đầu tiên theo thời gian (chronological first beginning) đối với các kiếp sống đă qua. Chúng ta được sinh lại rất nhiều lần. Không có thần thánh nào bắt đầu – v́ không có sự bắt đầu đầu tiên. Mọi thứ đều vĩnh hằng.
 

Ngày nay, niềm tin vào sự đầu thai kiếp khác có vẻ khá phổ biến ngay cả trong những người không là tín đồ Phật giáo hoặc Ấn giáo. Thậm chí có các Kitô hữu cũng tin có sự đầu thai. Nhưng sự đầu thai được biết nhiều trong thời Hy Lạp cổ đại và Rôma, chưa bao giờ có trong Kitô giáo truyền thống. Có lư do về vấn đề này. Sự đầu thai không tương xứng với giáo lư Kitô giáo, kể cả giá trị vô giá của mọi người, và sự công b́nh của Thiên Chúa. Nếu có sự đầu thai, chúng ta chẳng hy vọng ǵ. Đó là giáo lư vô vọng. Là Phật tử, tôi cũng chẳng có niềm hy vọng. Bạn không tin? Để tôi giải thích...

ĐẦU THAI LÀM CON GIÁN

Tôi muốn bạn tưởng tượng rằng người ta bảo bạn sẽ bị hành h́nh không đau đớn vào sáng sớm. Bạn không lo v́ không đau đớn, nhưng bạn vẫn sợ. Vậy tại sao bạn sợ? Có thể nỗi sợ nằm trong việc chấm dứt các kế hoạch cho tương lai của bạn – câu chuyện thế là xong. Hoặc có thể bạn không muốn măi măi rời xa người thân và bạn bè. Hoặc có thể nỗi sợ của bạn trống rỗng, là hư vô (nothingness). Vậy bạn thực sự sợ cái ǵ?

Hăy tưởng tượng người hành h́nh nhẹ nhàng ôm bạn và bảo bạn đừng lo lắng, v́ điều đó chẳng có ǵ ghê gớm. Mặc dù bạn bị hành xử, bạn vẫn thấy rằng các tín đồ Phật giáo hoặc Ấn giáo nói đúng. Bạn được đầu thai ngay lập tức. Thật vậy, bạn được đầu thai làm con gián ở Nam Mỹ.

Bạn vẫn lo sợ. Thậm chí bạn c̣n sợ hăi hơn nữa. Nhưng tại sao bạn lại sợ vậy? Là một con gián sẽ trả lời tất cả, nỗi sợ xuất hiện trong đầu bạn khi bạn nghe nói ḿnh sắp bị xử tử. Chắc chắn những con gián cũng có các dự định tương lai: Có đủ thức ăn, làm hại con người, hoặc thanh thản sống. Dĩ nhiên, là một con gián th́ bạn phải ĺa xa người thân và gia đ́nh, nhưng rồi trong cuộc sống, chúng ta cũng vẫn thường xa ĺa họ. Người thân và bạn bè có thể tách khỏi chúng ta v́ phải tha phương cầu thực, bị tù đày, chiến tranh, căi nhau,... Nếu họ chết, hoặc chính bạn chết, sự xa ĺa vẫn xảy ra. Vậy tại sao chúng ta sợ ḿnh chết hơn là người thân chết? Là con gián, bạn sẽ có rất nhiều thân nhân gián và bạn bè gián để thay thế những người mà bạn bị mất. Vậy là đâu đến nỗi tệ như bạn nghĩ. Là con gián th́ không là hư vô. Đó vẫn là cuộc đời. Bạn vẫn sống kia mà!

Vậy tại sao chúng ta không muốn? Tại sao chúng ta vẫn không hứng thú khi sắp bị xử tử, và bạn sẽ là con gián ở Nam Mỹ? Bạn có thể nói rằng gián là sinh vật ghê tởm lắm, xấu xa lắm, độc hại lắm. Vậy ai muốn làm con gián? Điều này có công bằng không? Có thể con gián không khủng khiếp và xấu xí đối với chúng. Cuối cùng, tôi hy vọng các xác ướp sẽ yêu thương chúng.

Bạn có thể tưởng tượng ḿnh là con gián? Bạn có thể tưởng tượng cuộc sống của loài gián? Chắc chắn là không. Chúng ta không mong ḿnh sẽ biến thành con gián sau một giấc ngủ. Chẳng ai muốn vậy. Đó là tôi ví dụ khôi hài cho vui thôi!

SỰ ĐẦU THAI LÀ KẾT THÚC

Quan điểm của tôi là ǵ? Đây là quan điểm của tôi: Cái ǵ làm chúng ta sợ bị xử tử và đầu thai làm con gián là vấn đề đơn giản, và đó là kết thúc của tôi. Tôi không thể tưởng tượng ḿnh đầu thai thành con gián v́ tôi chẳng có ǵ để tưởng tượng. Đơn giản là tôi không muốn như vậy. Nếu có sự đầu thai th́ cũng chẳng có ai thoát chết. Đối với tôi, câu chuyện này đă kết thúc. Có thể có sự sống khác theo một loại liên kết nhân quả (causal connection) nào đó đối với cuộc sống của tôi (ảnh hưởng bởi nghiệp chướng của tôi), nhưng đối với tôi th́ chẳng c̣n ǵ hơn. Nghĩa là đă chấm dứt. Chẳng có ǵ để nói về tôi nữa!

Không có nghĩa là Phật giáo sai. Nhưng nếu Phật giáo đúng, cái chết của chúng ta là có thật, rất thật. Sự chết là kết thúc của chúng ta. Theo truyền thống, ít nhất là ở mức độ ngày đối với ngày, các tín đồ Phật giáo và các tín đồ khác chấp nhận sự đầu thai để che khuất thực tại này khi nói tới “sự đầu thai của ḿnh” và “quan tâm cuộc sống tương lai”. Nhưng bất cứ sự đầu thai nào (chẳng hạn, làm con gián ở Nam Mỹ) sẽ không là sự đầu thai, và do đó có vấn đề nghiêm trọng là tại sao người ta quan tâm vấn đề đầu thai của con người.

Tôi bắt đầu hiểu rằng nếu Phật giáo đúng th́ tôi không đạt được giác ngộ để vào Niết Bàn (nirvana) hoặc điều ǵ đó tương tự như vậy trên đời này, nơi mà ṿng luân hồi (cycle of rebirth) sẽ hoàn toàn kết thúc, tôi không c̣n hy vọng ǵ nữa. Rơ ràng, tôi không đạt được Niết Bàn ở đời này. Mọi Phật tử đều có xu hướng chấp nhận đó là thật khi quan tâm người khác. Giác ngộ là thành tựu cao cấp và rất hiếm đối với các anh hùng tôn giáo, không phải những người như chúng ta – chắc chắn càng không phải là người như tôi. Như vậy, tôi (cùng với người thân và bạn bè của tôi) vô vọng. Từ quan điểm Phật giáo, theo thời gian vô hạn, tầm quan trọng của mỗi người chúng ta, như chính con người của chúng ta, đều đồng quy về hư vô. Mỗi chúng ta đều sống và chết. Mỗi chúng ta sẽ mất măi măi. Đối với tôi, Phật giáo là vô vọng. Nhưng tôi có chắc rằng Phật giáo đúng? Thánh Phaolô biết rất rơ, ít nhất là Kitô giáo cho chúng ta niềm hy vọng: “Xin Thiên Chúa là nguồn hy vọng, ban cho anh em được chan chứa niềm vui và b́nh an nhờ đức tin, để nhờ quyền năng của Thánh Thần, anh em được tràn trề hy vọng(Rm 15:13).

NGHIỆP CHƯỚNG

Tôi muốn nói về lư thuyết của sự đầu thai và nghiệp chướng. Đây là lư thuyết mà các hành động đạo đức và xấu xa đều có hệ lụy vui mừng và đau khổ đối với chúng ta. Như vậy, nếu tôi vấp và đau ngón chân út, kinh nghiệm đau nhức là hệ lụy của hành vi xấu do chính tôi làm trong quá khứ. Nếu điều tôi nói là đúng th́ các nguyên tắc về nghiệp chướng có nghĩa là một số người nào đó thoát khỏi hậu quả của hành vi xấu, c̣n một số khác có kinh nghiệm không vui chịu hậu quả của hành vi xấu mà họ không làm.

Hăy cân nhắc: Giả sử một nhà độc tài khủng khiếp ra lệnh hành h́nh đau đớn hàng ngàn người ngay khi ông ta hấp hối. Rồi nhà độc tài này chết, ông ta không bao giờ chịu hậu quả ghê gớm qua nghiệp chướng. Chắc chắn sẽ có người khác phải chịu hậu quả khủng khiếp đó. Nhưng trước hết, điều ǵ xảy ra với nhà độc tài đó? Rơ ràng là sự đầu thai sẽ làm tổn thương người khác v́ những ǵ ông ta không làm. Chẳng hạn, một đứa bé bị bệnh v́ điều ǵ đó mà người khác làm, mặc dù đứa bé đầu thai làm người khác, khó có thể phác họa một chân dung làm thỏa măn hoặc công bằng. Cách trả lời có thể chấp nhận nhất là đứa bé đó không hề làm điều xấu th́ không có con gián con sau khi tôi bị hành h́nh.

Các Phật tử không tin có Thiên Chúa hiện hữu, nhưng nếu có một Thiên Chúa như vậy th́ chắc chắn lư thuyết về nghiệp chướng sẽ không tương thích với sự công bằng của Ngài. V́ thế, người ta ném một người vào đống rác của lịch sử bởi sự đầu thai.

 
 

 

KITÔ HỮU CÓ NIỀM HY VỌNG

Có lẽ rơ ràng là nếu tôi đầu thai làm người khác ở đời này tức là tôi không c̣n hiện hữu. Rơ ràng là tôi không c̣n hiện hữu nếu tôi đầu thai làm con gián ở Nam Mỹ. Không thể nói rằng tôi vẫn là tôi trong con gián ở Nam Mỹ. Liệu chúng ta có thể nói rằng tôi vẫn là tôi nếu tôi đầu thai thành một thai nhi ở Phi châu, ở Bristol hoặc trong chính gia đ́nh tôi? Phật giáo tiêu chuẩn minh nhiên từ chối sự đầu thai làm một người như người đă chết. Như vậy, sự đầu thai không tương thích với giá trị vô hạn về con người.

Nhưng Kitô giáo là tôn giáo của giá trị vô hạn về con người. Chúng ta không ngẫu nhiên là chúng ta, chúng ta quan trọng. Mỗi người là một thụ tạo của Thiên Chúa, được Ngài đánh giá cao và yêu thương vô cùng. Đó là điều cơ bản của luân lư Kitô giáo, từ giá trị gia đ́nh tới ḷng vị tha và từ bỏ chính ḿnh mà các thánh đă thực hiện. V́ chúng ta rất có giá trị đối với Thiên Chúa nên Đức Giêsu mới chết để cứu độ mỗi người trong chúng ta. Ngài không chết để cứu độ hàng loạt cuộc đầu thai. Chúng ta là chính chúng ta, với đầy đủ lịch sử cuộc đời, gia đ́nh và bạn bè. Trái ngược với huyền thoại của sự bách hại Kitô giáo, Kitô giáo là tôn giáo của sự hiện thân và sự tốt lành cốt lơi của công cuộc sáng tạo.

Sự đầu thai đối lập với toàn bộ đường hướng của Kitô giáo. Nếu có sự sống c̣n từ cái chết – và niềm tin của các Kitô hữu, bắt nguồn từ sự phục sinh của Đức Kitô, không thể nói là đầu thai. Sự đầu thai và giá trị vô hạn của con người là điều không tương xứng. Quan điểm của Kitô giáo về cái chết là quan điểm về niềm hy vọng, là sự chiến thắng, v́ cái chết không là hư vô. Câu chuyện chưa kết thúc đối với con người, và chúng ta có thể hy vọng rằng chúng ta không chia ĺa người thân và bạn bè. Nhưng c̣n hơn vậy, chúng ta tin chắc rằng những cái chết trong Đức Kitô sẽ có ư nghĩa, và mỗi người trong chúng ta hy vọng được sống vĩnh hằng.

KẾT LUẬN

Các tư tưởng như vậy dần dần đưa tôi xa rời Phật giáo. Đối với tôi, Phật giáo là niềm vô vọng. Nhưng các Kitô hữu có niềm hy vọng. Tôi muốn là Kitô hữu. Tôi nh́n lại những điều mà tôi tôi đă chối bỏ theo niềm tin Kitô giáo mới của tôi. Tôi phân chia các giai đoạn của hành tŕnh đến với Đức Tin của tôi trong cuốn “Con Đường Bất Ngờ” (“The Unexpected Way”, T&T Clark/Continuum: 2002). Nhờ ân sủng, tôi đến với Thiên Chúa. Tôi tin rằng thật là hợp lư khi tin vào Thiên Chúa hơn là không tin có Thiên Chúa. Khi tin vào Thiên Chúa, tôi không c̣n là Phật tử nữa. Tôi đă là người hữu thần. Tôi cẩn thận nh́n vào chứng cớ và ngạc nhiên thấy rằng sự phục sinh của Chúa Giêsu sau khi bị đóng đinh tới chết là cách giải thích hợp lư nhất về những ǵ đă xảy ra. Là Kitô hữu, tôi tranh luận rằng ưu tiên phải là Giáo hội Công giáo Rôma. Tôi cần lư lẽ đúng không phải để được gia nhập Công giáo. Trong cuốn sách của tôi, tôi xem xét nhiều tranh luận chống lại việc tôi trở thành một tín hữu Công giáo, và tôi tranh luận rằng họ chỉ lấy cớ nào đó để từ chối Giáo hội Công giáo mà họ không tin. V́ thế, tôi đă được tiếp nhận vào Giáo hội Công giáo.

Hiện nay tôi sống trong niềm biết ơn và hy vọng. Tôi chưa bao giờ cảm thấy hối tiếc về quyết định của tôi là gia nhập đạo Công giáo. Nếu điều tôi nói ở đây là đúng, chúng ta có thể nói rằng sự đầu thai là sai lầm. Đây là mấy điều tôi muốn nói:

1) Sự đầu thai không thích hợp với niềm tin Kitô giáo.

2) Chúng ta có thể nói rằng chúng ta biết được niềm tin Kitô giáo là thật.

3) Bất cứ điều ǵ không tương hợp với sự thật th́ đều là giả dối.

4) Chúng ta có thể nói rằng sự đầu thai là sai lầm.

 
   

               On converting from Buddhism to Catholicism –

                             One convert's story

 

Paul Williams, OP

Professor of Indian and Tibetan Philosophy

University of Bristol, UK

 

I am a Catholic, a convert. Indeed I am now a lay member of the Dominican Order. But I was a Buddhist for over twenty years, and what I want to concentrate on here is Buddhism and rebirth. In talking about Buddhism and rebirth, I shall really be telling you a little about my own conversion story, a conversion story that is of course one of change, wonderful welcome change, and I shall argue it was a change from very real hope-lessness to hope.

My journey to Buddhism

I wasn't always a Buddhist. As far as I recall our immediate family was not particularly religious, although on our father's side there were practising Anglicans and relatives had been Anglican vicars. On our mother's side I do not remember any especial interest in religion. I heard once that our maternal grandmother had said she would be a Buddhist if she were anything at all. I discovered fairly recently that in fact our maternal grandfather's family was traditionally Catholic, although he had abandoned the faith. I am not sure now why, but for some reason when I was really quite young I joined the local Anglican church choir. I loved singing church music. Unfortunately my voice broke rather early and, since I was thought to be too young to be a bass, as far as I recall I spent my entire time as Head Chorister miming. This perhaps gave me an early taste of the bluff necessary for an academic career.

At the appropriate age early in the 1960s I was confirmed in the Anglican Church by the Bishop of Dover. I became a server at Holy Communion. As the 60s wore on I became involved in the lifestyle and all the normal things that teenage boys get up to. As public examinations loomed larger, I left the choir, ceased to be a server, and lost contact with the Church. I grew long hair, and dressed strangely.

I went to the University of Sussex to read Philosophy. By that time, in common with many in the late 1960s, I had developed an interest in meditation and things Indian. I channelled this interest particularly into Indian philosophy. I subsequently took my doctorate in Buddhist philosophy at the University of Oxford.

By about 1973-ish I was already beginning to think of myself as a Buddhist. I finally 'Took Refuge', formally becoming a Buddhist, in the Dalai Lama's tradition of Tibetan Buddhism. When I found myself teaching at the University of Bristol in the early 1980s I set up with others a group in Bristol that also now has its own Buddhist Centre. I became involved in occasional teaching within the context of practising Buddhism at Buddhist Centres. As well as my academic work in Buddhist philosophy I wrote and spoke as a Tibetan Buddhist on television, the radio, and at conferences. I took part in public and private dialogue with Christians, including Hans Küng and Raimundo Pannikkar.

I was interested in philosophy, but also I was interested in meditation and the exotic East. Many of us found Buddhism attractive originally because among other things it seemed so much more rationalthan the alternatives (but also much, much more exotic). In particular Buddhism seemed much more sensible (and exotic) than a theistic religion like Christianity. Buddhists do not believe in God. Well, (we thought) there seemed no reason to believe in God, and the existence of evil presented for us a positive argument against the existence of God. Those of us who were brought up as Christians were fed up with defending the existence of God in an unsympathetic world against its detractors. When we stood back and tried to be as objective as possible God looked less and less likely. In Buddhism one has an immensely sophisticated (and exotic) system of morality, spirituality and philosophy which does not require God at all. At a stroke difficulties involved in accepting the existence of God were bypassed. Instead, in becoming a Buddhist, (we thought) one could be a meditator with Buddhists, the ones who really know about meditation.

 
   

Rebirth

However, over many, many years as a Buddhist I became more and more uneasy about my Buddhism. Absolutely central to my growing unease with Buddhist affiliation were worries about rebirth and associated worries about the doctrine of karma. Buddhists believe in rebirth, that is, as it is broadly understood, reincarnation. And, Buddhists claim, there is no chronological first beginning to the series of past lives. We have all of us been reborn an infinite number of times. No God is needed to start the series off – for there simply was no first beginning. Things have been around (somewhere) for all eternity.

Now, belief in rebirth (and indeed karma – I'll come that) seems to be quite common nowadays even among those who would not claim to be Buddhists or Hindus. One even finds Christians who say they believe in rebirth. But rebirth was well-known in ancient Greece and Rome, and it has never been part of Christian orthodoxy. And there are good reasons for this. Rebirth is incompatible with certain absolutely central Christian doctrines, including the inestimable value of each and every individual person, and the justice of God. If rebirth is true, realistically we really have no hope. It is a hope-less doctrine. As a Buddhist, it dawned on me that I had no hope. Let me explain.

Hands up who wants to be reborn as a cockroach?

I want you to imagine that you are told you are to be painlessly executed at dawn. You are terrified. You are not terrified because it will hurt, since it will be painless. So why are you terrified? Perhaps your fear lies in it being the end of all your projects for the future – the story is over. Or maybe you do not want to leave forever your friends and family. Or perhaps you fear just a great empty void, a nothingness. What is it, exactly, that frightens you?

Now I want you to imagine that your executioner gently puts his arm round you and tells you not to worry. It really isn't so bad. Although you are to be executed, it has been discovered without a shadow of a doubt that the Buddhists and Hindus were right after all. You are to be instantly reborn. In fact, you are to be reborn as a cockroach in South America.

Well - I suggest that you would still be terrified. Indeed you might be even more frightened. But why would you be so frightened? Being a cockroach answers all, or most, of the fears that first sprang to mind when you heard of your imminent execution. Cockroaches surely have projects for the future, to get enough food, poison humans, or whatever it is cockroaches happily spend their lives doing. It'll be fun, once you get used to it. Of course, being a cockroach still means you must leave your friends and family, but then in life we often leave our friends and family. Our family and friends may be separated from us by exile, war, quarrels or whatever. Or if they die, instead of you, it has the same effect. So why in this respect should we be more terrified of our own death, than of the deaths of our loved ones? Moreover as a cockroach you will have lots and lots of new friends and family, many, many cockroach friends and cockroach family to replace the ones you have lost. You'll get used to it. It's not so bad, not half as bad as you thought. And being a cockroach is not nothingness. It's not like a great empty void. It is a life, too. You will still live.

So why are we not consoled by all this? Why do we still not relish the idea of execution at dawn, followed by all the fun of being a cockroach in South America? Well, you might say, cockroaches are horrible, ugly, verminous creatures. Who wants to be one? But is that fair? Perhaps cockroaches are not horrible and ugly to themselves. After all, I expect their mummies love them.

Can you imagine being a cockroach? Can you imagine living that cockroachy life? Surely you cannot. We are not asking can you imagine waking up inside a cockroach's body (as Kafka tells us, in his storyMetamorphosis). We are not asking you to imagine being you, somehow having to come to terms with being crammed inside a cockroach's body. That would not be much fun. You would have problems with all those legs, at least for a while, and you would hate your cockroach mummy getting anywhere near you. She is so creepy! But it wouldn't be like that, would it? You would love your cockroach mummy, because (I expect) cockroaches do love their mummies. For you would be a cockroach too. You cannot imagine what it would be like to be a cockroach, because you would not be you inside a cockroach body. You would be a cockroach. And who knows what the imaginations, the dreams, of a cockroach might be.

Rebirth means the end of me

What is my point here? My point is this: What is so terrifying about my being executed at dawn and reborn as a cockroach is that it is simply, quite straightforwardly, the end of me. I cannot imagine being reborn as a cockroach because there is nothing to imagine. I quite simply would not be there at all. If rebirth is true, neither I nor any of my loved ones survive death. With rebirth, for me – the actual person I am – the story really is over. There may be another being living its life in some sort of causal connection with the life that was me (influenced by my karma), but for me there is no more. That is it – end of it. There is no more to be said about me.

None of this in itself means the Buddhist position is wrong. But what it does mean is that, if the Buddhist position is correct, our death in this life is actually, really, the death of us. Death will be the end for us. Traditionally, at least on the day to day level, Buddhists and others who accept rebirth tend to obscure this fact in their choice of language by referring to 'my rebirth', and 'concern for one'sfuture lives'. But actually any rebirth (say, as a cockroach in South America) would not be oneself, and there is a serious question therefore as to why one should care at all about 'one's' future rebirths.

I began to see that if Buddhism were correct then unless I attained enlightenment (nirvana) or something like it in this life, where the whole cycle of rebirth would finally come to a complete end, I would have no hope. Clearly, I was not going to attain enlightenment in this life. All Buddhists would be inclined to accept that as true concerning just about everyone. Enlightenment is a supreme and extremely rare achievement for spiritual heroes, not the likes of us – certainly not the likes of me. So I (and all my friends and family) have in themselves no hope. Not only that. Actually from a Buddhist perspective in the scale of infinite time the significance of each of us as such, as the person we are, converges on nothing. For each of us lives our life and perishes. Each one of us – the person we are - is lost forever. Buddhism for me was hope-less. But was I absolutely sure Buddhism was true? As St Paul knew so well, Christianity at least offers hope.

Karma

Let me say something now about the theory that usually goes along with that of rebirth, the theory of karma. This is the theory, broadly, that our virtuous and vicious actions have respectively pleasant and painful results for us. Thus if I stub and break my little toe, that painful experience is as such the result of a vicious deed done by me in the past. If what I have said so far is correct then the principles of karma when applied over lifetimes must mean that some persons escape altogether at least some of the results of their vicious deeds, and others receive unpleasant experiences that result from vicious deeds they did not do.

For consider the following: Supposing a horrible dictator gives orders on his deathbed for painfully executing a thousand people. That dictator dies, so that person – the dictator – never receives the nasty results due to him through karma. There no doubt will be another being, 'his rebirth' who will receive those horrible results. But, first, what is that to our dictator? And, second, clearly that other being (the rebirth) will be horribly hurt as a result of something he, she, or it, did not do. The idea that a baby, for example, suffers from a painful illness because of something another person did, even if the baby is in some sense a rebirth of that person, can scarcely be portrayed as satisfactory or just. It could certainly not be, as some have claimed, the most acceptable answer to the problem of evil. The baby simply is not that person who did the wicked deed, no more than a baby cockroach is me after my execution.

Buddhists do not hold that God exists, but if there were a God certainly the theory of karma would be quite incompatible with His justice. So, too, would be the throwing away of persons on the rubbish heap of history, that is entailed by rebirth.

 
   

The Christian has hope

It seems to me patently obvious that if I am reborn the person I am now in this life ceases to exist. This is blindingly obvious if I am reborn as a cockroach in South America. We could not say that I am the same person as a cockroach in South America. Could we anymore say I would be the same personif my rebirth involved a human embryo in Africa? Or in Bristol, in my own family? And the standard Buddhist position (correctly) explicitly denies that the rebirth is the same person as the one who died. Thus rebirth is incompatible with the infinite value of the person.

But Christianity is the religion of the infinite value of the person. The person we are, or can become, is not accidental to us, and is not unimportant. Each person is an individual creation of God, as such infinitely loved and valued by God. On this is based the whole of Christian morality, from the value of the family to the altruism and self-denial of the saints. Because we are infinitely valuable to God Jesus died to save each one of us. He did not die to save chains of rebirths, or reincarnating Selves. He died to save us. And we are the persons we are, as embodied individuals with our stories, families and friends. Contrary to the myth of the Christian hatred of the physical and the body, actually Christianity is also the religion of embodiment and the essential goodness of all physical creation.

It follows from all this that rebirth would be diametrically opposed to the whole direction of Christianity. If there is survival of death - and the faith of the Christian, originating in Christ's own resurrection, is based on that - it cannot be in terms of rebirth. Rebirth and the infinite value of the person are incompatible. The Christian view of death is one of hope, indeed of triumph, for (apart from anything else) it sees death not as an empty void, a nothingness. The story is not over for the persons we are, and we can hope that we do not part forever from our friends and family. But much, much more, our faith is that in God our deaths will be meaningful for each and every one of us – each individual person – in ways that exceed our imaginations but that even now excite our hope and draw-on our lives.

Conclusion

Well – it was thoughts like this that gradually led me away from Buddhism. Buddhism was for me hope-less. Christians have hope. I so wanted to be able to be a Christian. I returned, to look again at the things that I had rejected in my earlier Christian faith. I detail the stages of my journey in my bookThe Unexpected Way (T&T Clark/Continuum: 2002). Through grace I came again to God. I convinced myself that it was rational to believe in God, as rational – indeed I now think more rational – than to believe with the Buddhists that there is no God. Coming to believe in God, I could no longer be a Buddhist. I had to be a theist. I looked carefully at the evidence and was astonished to find that the literal resurrection of Our Lord from the dead after His crucifixion was the most rational explanation of what must have happened. That, I felt, made Christianity the most rational option out of theistic religions. And, as a Christian, I argued that priority has to be given to the Roman Catholic Church. I needed a good reason not to be received into the Catholic Church. In my book I examine various arguments that were given to me against becoming a Catholic, and I argue that as a reason for rejecting the Catholic Church they fail to convince. So I was received into the Catholic Church.

I now live in gratitude and hope. And I have never, ever, for one moment regretted my decision.

ADENDUM

If what I have argued here is correct, then it seems to me we are entitled theologically to say that we know rebirth is false. What I mean by this is:

i) Rebirth is incompatible with Christian belief.

ii) As Christian believers we are entitled to say that we know theologically that Christian belief is true.

iii) Whatever is incompatible with a truth is false.

iv) Hence we are entitled to say as Christian believers that we know theologically that rebirth is false.