Tục giúp đỡ nhau dựng căn nhà .

 

  Người Việt ở vùng quê,  không phân biệt sắc tộc nào, đều có tục giúp đỡ nhau làm nhà.Thường những  căn nhà này làm bằng những vật liệu nhe  như gỗ,nứa ,tre, gianh được làm  trong thời gian dài  nhất là  một tuần lễ. Người trong họ hàng, người hàng xóm, có khi người dân làng , họ có thể  giúp công, giúp sức, giúp vật liệu tùy theo yêu cầu của  chủ nhà mới. Xin  đề cập tới  việc dựng nhà của người Mường.

 
   

Việc dựng nhà của người Mường đ̣i hỏi nhiều công đoạn, nhiều sức lực nên họ có tục giúp đỡ nhau. Người giúp gỗ, người giúp lạt, người giúp công, giúp sức. Trước kia, để nhận được sự giúp đỡ của dân làng, gia đ́nh làm nhà phải chuẩn bị một lễ nhỏ mang đến nhà Lang để nhờ Lang báo cho mọi người trong bản làng biết. Mỗi gia đ́nh sẽ cử một người đến giúp. Người ta phân công những công việc cụ thể cho mỗi thành viên đảm nhận như xẻ gỗ, đan nứa, pha tre, đan gianh cọ, lợp mái… Gia chủ làm nhà tuỳ vào điều kiện kinh tế mà nhận sự giúp đỡ khác nhau. Nhà khá giả th́ mọi người giúp ít và ngược lại. Theo tục này, ở xă Xuân Đài có lệ khi một người làm nhà th́ tuỳ vào khả năng mà giúp gỗ, lạt, nứa, lá, và mỗi nhà góp ba đến năm cân gạo nếp, hai chai rượu, một con gà… Lệ này ở mỗi xóm làng lại có những quy định khác nhau. Ở xă Tân Phú th́ có lệ mỗi gia đ́nh đưa cho gia chủ bốn trăm “phá” (tức là hai trăm cây nứa gập đôi). Nói chung, tục giúp nhau trong việc làm nhà của người Mường Thanh Sơn như đóng góp nguyên vật liệu, lương thực, thực phẩm và ngày công thể hiện sự quan tâm chung của cả bản làng, tinh thần tương thân tương ái, đoàn kết cộng đồng sâu sắc.

Nhà làm xong, gia đ́nh lại tổ chức cúng tổ tiên, thổ công, ma rừng, ma cây, ma bến nước, ma đồi g̣… thông báo rằng gia đ́nh đă có một ngôi nhà mới, mời tổ tiên về chung vui với con cháu phù hộ gia đ́nh may mắn.