Việt Sử Bằng Tranh  (Vietnamese History)

















Ghi ch:
  • Qu vị được quyền trch đăng từ quyển Việt Sử Bằng Tranh với điều kiện:
  • Ghi ch tn tc giả Trần Việt Nam v xuất xứ từ
  • Khng được thay đổi nội dung so với bản gốc từ

      Lịch Sử Việt Nam - phần I  (Part 1)

                           (Vietnamese history)


    Ba Trước cuốn Việt Sử Bằng Tranh



    1. Con Rồng Chu Tin: Theo truyền thuyết, người Việt xuất hiện khoảng 5000 năm trước. ng Lạc Long Qun, thuộc dng di Rồng, lấy b u Cơ, thuộc dng di Tin, đẻ được 100 người con trong cng một bọc. Khi họ trưởng thnh, 50 người con theo mẹ ln ni v 50 người con theo cha xuống vng đồng bằng gần biển sinh sống. Mổi năm họ đon tụ với nhau một lần. V sự tch đ, người Việt được gọi l dng giống Tin Rồng. Sch sử cũng chp rằng ng Lạc Long Qun thuộc dng họ Hồng Bng, l dng họ đầu tin ngự trị nước Việt Nam.

    Dragon and Fairy Legend: According to legend, the first Vietnamese existed about 5000 years ago. Lac Long Quan, a man descended from dragons, married Au Co, a woman whose ancestors were fairies. Au Co gave birth to 100 children in one pouch. When the children grew up, 50 of them followed their mother to settle in the mountains, and the other 50 children followed their father to lowlands near the sea. Every year they see each other once. For that story, the Vietnamese called themselves the Dragon-Fairy. History books tell us that the first Vietnamese family to dominate the country was the Hong Bang.

    Dragon et Lgende ferique: Selon la lgende, les premiers Vietnamiens sont apparus il y a environ 5000 ans. Lac Long Quan, un homme descendant de dragons, se maria Au Co, une femme dont les anctres taient des fes. Au Co donna naissance 100 enfants en une seule fois. Quand les enfants eurent grandi, 50 d'entre eux suivirent leur mre pour s'installer dans les montagnes, et les 50 autres suivirent leur pre dans les basses terres prs de la mer. Ils ne se voient quune fois lan. Pour cette histoire, les Vietnamiens sappellent le Dragon-Fe. Les livres d'histoire nous apprennent que la famille Vietnamienne Hng Bang fut la premire dominer le pays.

    2. Vua Hng Vương Lập Quốc: Lạc Long Qun lấy tn nước l Văn Lang v phong con trưởng lm vua, hiệu l Hng Vương. Con trai của vua gọi l Quan Lang, con gi gọi l Mị Nương. Trong thế kỷ qua, người Việt đo được nhiều trống đồng thời cổ xưa c khắc hnh chim Lạc, chim Hồng, nn người Việt cn gọi nhau l dng giống Lạc Hồng.

    King Hung Vuong established the country: Lac Long Quan named the country Van Lang and put his eldest son on the throne as King Hung Vuong. The sons of the king were given the title Quan Lang, and the daughters were called My Nuong. During the last century, the Vietnamese have dug up many ancient copper drums with ỘLacỢ birds and ỘHongỢ birds engraved on them. This is why Vietnamese also call themselves the Lac Hong.

    Le Roi Hung Vuong fonda le pays: Lac Long Qun nomma le pays Van Lang et mis son fils le plus g sur le trne comme roi Hung Vuong. Les fils du roi reurent le titre de Lang Quan et les filles furent appeles My Nuong. Au cours du dernier sicle, les Vietnamiens ont dterr de nombreux tambours en cuivre antique portant des gravures doiseaux Lac et doiseaux Hng. C'est pourquoi les Vietnamiens sappellent aussi le Hng Lac.

    3. Ph Đổng Thin Vương: Đời vua Hng Vương thứ 6, giặc n bn Tu hung bạo đem qun sang chiếm nước ta . Vua cho tm người ti giỏi ra đnh giặc gip nước. Lng Ph Đổng, Bắc Ninh c một đứa trẻ xin vua một con ngựa sắt v một cy roi sắt để đi đnh giặc. Khi ngựa v roi đem đến, đứa trẻ vươn vai trở thnh một thiếu nin cao lớn lạ thường. Sau khi ăn thật nhiều cơm của dn lng đem đến, chng thiếu nin nhảy ln lưng ngựa, cầm roi sắt đnh giặc n.

    Phu Dong Thien Vuong: During the reign of Hung Vuong the 6th, the n from China invaded the country. The King looked for a brave, heroic person to fight the enemy and save the country. In Phu Dong village, Bac Ninh, a little boy who had never talked suddenly asked the King for a big iron horse and an iron stick. When the horse and the stick came, the boy stretched out his body to become a young man who was extraordinarily tall. After eating a huge meal offered by the whole village, the youth jumped onto the iron horse, and using the iron stick as a club, he started to beat the n enemy.

    Phu Dng Thin Vuong: Pendant le rgne de Hung Vuong le 6ime, les n de Chine envahirent le pays. Le roi rechercha un brave, une personne hroque pour combattre l'ennemi et sauver le pays. Dans le village de Phu Dng, Bac Ninh, un petit garon qui n'avait jamais parl tout coup demanda au Roi un grand cheval de fer et un bton de fer. Quand le cheval et le bton arrivrent, le garon tira son corps pour devenir un jeune homme extraordinairement grand. Aprs avoir mang un norme repas offert par le village tout entier, le jeune homme sauta sur le cheval de fer et, en utilisant le bton de fer comme dun club, il commena combattre l'ennemi n.

    4. Đnh được một lc roi gẫy, anh hng Ph Đổng nhổ từng bụi tre quật vo qun giặc. Giặc tan, chng thiếu nin anh hng phi ngựa ln ni Sc Sơn rồi biến mất. Vua v dn chng nhớ ơn, nn lập đền thờ, gọi cậu b l Ph Đổng Thin Vương. Thanh nin Việt Nam yu nước thường ước mơ đem ti sức mnh ra gip nước, gip dn như anh hng Ph Đổng Thin Vương.

    During the battle against the n, the stick was broken. The Phu Dong hero then uprooted bamboo trees and continued to strike againts the invaders. After the enemy army collapsed, the hero youth galloped his horse up to Soc Son mountain and disappeared. The King and the people gratefully appreciated, built a temple to honor him and called him Phu Dong Thien Vuong, means the God King at Phu Dong. Patriotic Vietnamese youths still dream of contributing to the welfare of their country as heroically as did the young Phu Dong Thien Vuong.

    Au cours de la bataille contre les n, le bton se brisa. Le hro Phu Dng dracina alors des arbres bambous et continua combattre les envahisseurs. Une fois l'arme ennemie battue, le jeune hros alla sur son cheval au galop jusqu' la montagne Soc Son et disparu. Le roi et le peuple lui furent trs reconnaissants et construisirent un temple pour lui rendre hommage quils appelrent Phu Dng Thin Vuong, ce qui signifie le roi-dieu de Phu Dng. Les jeunes patriotes vietnamiens rvent encore de contribuer la prosprit de leur pays avec autant d'hrosme que celui du jeune Phu Dng Thin Vuong.

    5. Sơn Tinh, Thủy Tinh: Vua Hng Vương thứ 18 c c con gi xinh đẹp tn Mỵ Nương. C 2 chng trai l Sơn Tinh v Thủy Tinh đến hỏi lm vợ. Sơn Tinh mang lễ vật đến trước, cưới được Mỵ Nương v đem vợ ln ni. Thủy Tinh đến sau, khng cưới được vợ, tức giận lm mưa gi, dng nước ln đnh Sơn Tinh. Sơn Tinh lm php cho ni cao hơn v dng sấm st đnh lại. Thủy Tinh đnh thua rt chạy. Hng năm đến ma mưa to gi lớn, bo tp, lụt lội, người ta nghĩ Sơn Tinh v Thủy Tinh vẫn cn đnh nhau.

    Son Tinh, Thuy Tinh: King Hung Vuong the 18th had a beautiful daughter, named My Nuong. Son Tinh and Thuy Tinh both came to propose to marry her. Son Tinh came first with his offerings, married My Nuong and brought her up to the mountain. Thuy Tinh came later, angrily made a strong hurricane to raise water up to fight with Son Tinh on the mountain. Son Tinh also cast a magic spell to grow the mountain taller, and used thunder to fight back. Finally, Thuy Tinh was defeated and withdrew. When the raining season comes every year, people think that Son Tinh and Thuy Tinh are still fighting.

    Son Tinh, Thuy Tinh: Le roi Hung Vuong, le 18ime du nom, avait une jolie fille nomm My Nuong. Son Tinh et Thuy Tinh vinrent tous les deux proposer de l'pouser. Son Tinh arriva le premier avec ses offrandes. Il pousa My Nuong et l'emmena jusqu' la montagne. Thuy Tinh vint plus tard. De colre il cra un fort ouragan pour lever l'eau suffisamment pour se battre avec Son Tinh sur la montagne. Son Tinh jeta galement un sort magique pour lever encore plus hauts les montagnes et utilisa le tonnerre pour riposter. Finalement, Thuy Tinh fut battu et se retira. Lorsque la saison des pluies revient chaque anne, les gens pensent que Son Tinh et Thuy Tinh se battent toujours.

    6. Năm 257 trước Ty Lịch (tr.TL), vua Hng Vương 18 mất ngi: Vua nước Thục bn Tu l An Dương Vương đem qun đnh bại vua Hng Vương, đặt lại tn nước l u Lạc. Vua An Dương Vương xy thnh Cổ Loa để phng thủ v được thần Kim Quy cho nỏ v tn thần giữ nước.

    Year 257 B.C., King Hung Vuong the 18th lost his throne: King An Duong Vuong of Thuc country defeated King Hung Vuong. Then An Duong Vuong named the new country Au Lac and built the Co Loa rampart. One day a Golden tortoise genius came up and gave him a magic crossbow and arrows, which would be used to defend the country.

    En lan 257 avant Jsus Christ, le roi Hung Vuong, le 18ime du nom perdit son trne: Le roi An Duong Vuong du pays Thuc battit le roi Hung Vuong. An Duong Vuong nomma alors le nouveau pays Au Lac et construisit le rempart C Loa. Un jour, une tortue d'or de gnie arriva et lui donna une arbalte magique et des flches utiliser pour dfendre le pays.

    7. Năm 208 tr.TL: Triệu Đ cho con l Trọng Thủy đến cưới Mỵ Chu, con gi vua An Dương Vương, với chủ mưu đnh cướp nỏ thần. Mỵ Chu v tnh gip cho Trọng Thủy lấy xem v đnh tro nỏ thần. Triệu Đ đem qun đnh. An Dương Vương v khng cn nỏ thần nn bị thua. Triệu Đ chiến thắng, sp nhập nước u Lạc vo quận Nam Hải lập nn nước Nam Việt.

    The year 208 B.C.: Trieu Da planned to have his son, Trong Thuy, marry My Chau, the daughter of King An Duong Vuong. Trong Thuy incited his wife to borrow the magic crossbow. Then Trong Thuy brought it to his father. Trieu Da led his forces over to defeat An Duong Vuong, and then combined Au Lac and Nam Hai into the Nam Viet nation.

    En lan 208 avant Jsus Christ: Triu D sarrangea pour marier son fils Trong Thuy avec My Chu, fille du roi An Duong Vuong. Trong Thuy incita sa femme emprunter l'arbalte magique. Trong Thuy lapporta son pre Triu D lequel dfit An Duong Vuong avec ses troupes puis combina Au Lac et Nam Hai en la nation Nam Vit.

    8. Mỵ Chu bị cha hiểu lầm giết chết, mu loang xuống biển khiến ngọc trai ở vng đ đổi mu. Trọng Thủy đau buồn nhảy xuống giếng tự tử. Người ta đem ngọc trai c mu xấu xuống giếng Trọng Thủy rửa, ngọc trai trở nn lng lnh mu rất đẹp.

    King An Duong Vuong killed My Chau, thinking that his daughter betrayed him. My ChauỖs blood flowed into the sea, causing the color of pearls in that area to blur. Conscience-stricken, Trong Thuy jumped into a well to end his life. Later, people noticed that when they washed blurry pearls in Trong Thuy well, their color turned bright and beautiful.

    Le Roi An Duong Vuong tua My Chu pensant que sa fille l'avait trahie. Le sang de My Chu coula jusqu la mer, provoquant une dcoloration des perles. Pris de remords, Trong Thuy sauta dans un puits pour mettre fin sa vie. Plus tard, les gens remarqurent que lorsquils lavaient les perles dcolores dans leau du puits de Trong Thuy, leurs couleurs redevenaient brillantes et magnifiques.

    9. Năm 113 tr.TL: Đời vua Triệu Ai Vương, hong thi hậu C Thị v sứ thần Thiếu Qu mưu toan dng nứơc Nam Việt cho nh Hn bn Tu . Tể tướng Lữ Gia tức giận chm chết vua, hong thi hậu, v sứ thần rồi lập vua Triệu Dương Vương ln ngi.

    Year 113 B.C.: During the reign of Trieu Ai Vuong, king mother Cu Thi and Chinese ambassador Thieu Qui attempted to present the Nam Viet country as a gift to the Chinese Han dynasty. The prime minister Lu Gia angrily killed the king, king mother and the ambassador. Then Lu Gia ascended Trieu Duong Vuong to the throne.

    En lan 113 Anne avant Jsus Christ, Sous le rgne de Triu Ai Vuong, la mre du roi Cu Thi et l'ambassadeur chinois Thieu tentrent de prsenter le pays Nam Vit comme un cadeau la dynastie Chinoise des Hans. Le Premier ministre Lu Gia tua de colre le roi, la mre du roi et l'ambassadeur. Puis Lu Gia mit sur le trne Triu Duong Vuong.

    10. Quan Thi Th: Vua Vũ Đế bn Tu sai tướng qun đnh chiếm nước Nam Việt đặt tn l Giao Chỉ Bộ v đặt quan Thi th đ cai trị nước ta. Giao Chỉ nghĩa l hai ngn chn ci giao nhau.

    The Chinese governor: King Vu De of China ordered his army to conquer Nam Viet, then named it the Giao Chi province and appointed a Chinese governor to rule the country. Giao Chi means the two toes slanted toward each other.

    Le gouverneur Chinois: Le roi Vu D de Chine ordonna son arme de conqurir le Nam Vit quil nomma alors la province de Giao Chi et nomma un gouverneur Chinois pour gouverner le pays. Giao Chi signifie les deux orteils inclins lun vers l'autre.

    Viet Nam History - Part 2

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc






       Lịch Sử Việt Nam - phần 2  ( Part 2)

                      (Vietnamese history)


    11. Tch Quang, Nhm Din: Hai ng quan Thi th c cng với nước ta. ng Tch Quang dạy dn ta điều Lễ Nghĩa . ng Nhm Din dạy dn ta cy cấy . Dn chng nhớ ơn nn lập đền thờ.

    Tich Quang, Nham Dien: There are two of the Chinese governors that the people are grateful to. Tich Quang taught our people to act with civility, and Nham Dien taught us how to use plows and how to grow rice. Our people appreciated them and built temples to commemorate what they did for us.

    Tich Quang, Nhm Din: Ce sont deux des gouverneurs Chinois auxquels le peuple tait reconnaissant. Tich Quang enseigna notre peuple agir avec civilit, et Nhm Din lui apprit comment utiliser les charrues et comment cultiver le riz. Notre peuple les apprciait et construisit des temples pour commmorer leurs bienfaits.

    12. Hai B Trưng: Năm 40, Thi th T Định tn c, lng dn Giao Chỉ on hận. T Định giết Thi Sch l chồng b Trưng Trắc. B Trưng Trắc cng em l Trưng Nhị mộ qun đnh đuổi T Định chạy về Tu . Hai B tự xưng l vua đng đ ở M Linh.

    Hai Ba Trung: In 40, the people of Giao Chi began to rebel against To Dinh, a very cruel Chinese governor. They felt great animosity towards him. Among those killed by To Dinh was Thi Sach. Trung Trac, his widow, and Trung Nhi, her sister, raised troops and chased To Dinh all the way back to China. The two women proclaimed themselves the new kings of Giao Chi and built their capitol at Me Linh.

    Hai B Trung: En lan 40, le peuple de Giao Chi commena se rebeller contre T Dinh, un gouverneur Chinois trs cruel. Ils ressentaient beaucoup d'animosit son gard. Parmi les personnes tues par T Dinh figure Thi Sach. Trung Trac, sa veuve, et Trung Nhi, sa sur, levrent des troupes et poursuivirent T Dinh tout le long du chemin menant la Chine. Les deux femmes se proclamrent les nouveaux rois de Giao Chi et construisirent leur capitale M Linh.

    13. Vua Tu sai đại tướng M Viện cầm qun sang đnh nước ta. Hai b Trưng qun t thế c khng chống nổi đại qun của M Viện. Hai B Trưng thua chạy đến sng Ht Giang, đnh nhảy xuống sng tự vẫn. Hai B Trưng l nữ anh hng của nước ta. Dn chng lập đền thờ hai B Trưng ở lng Ht Mn, tỉnh Sơn Ty v ở bi Đồng Nhn, H Nội.

    The Chinese king ordered general Ma Vien to lead an army into Giao Chi to defeat the Trung sisters. Losing the battle, the Trung sisters retreated to the Hat Giang River. They jumped into the river and committed suicide. The Trung sisters are Vietnamese heroines. Their memorial temples were built at Hat Mon village of Son Tay province, and at Dong Nhan, Ha Noi.

    Le roi Chinois ordonna au gnral Ma Vin de conduire une arme Giao Chi pour vaincre les surs Trung. Perdant la bataille, les soeurs Trung se retraitrent vers la rivire Hat Giang dans laquelle elles sy jetrent pour se suicider. Les surs Trung des hrones vietnamiennes. Les temples construits en leur mmoire lont t dans le village de Hat Mn de la province de Sn Ty et Dng Nhn, H Ni.

    14. Năm 168-203: L Tiến v L Cầm l người Giao Chỉ đầu tin được vua Tu cho lm quan. Sau c quan thi th Sĩ Nhiếp chăm lo dạy bảo dn ăn ở c php tắc nn được dn Giao Chỉ thương mến.

    During the years 168 to 203, Ly Tien and Ly Cam were the first Giao Chi people who were granted to be mandarins by a Chinese King. Later, there was also governor Si Nhiep who taught our people how to live a courteous life. He, too, was widely loved by Giao Chi people.

    Au cours des annes 168 203, Ly Tin et Ly Cm furent les premires personnes du peuple Giao Chi tre leves au rang de mandarin par un roi Chinois. Plus tard, le gouverneur Chinois Si Nhip enseigna notre peuple comment vivre une vie courtoise. Lui aussi, a t largement aims par le peuple Giao Chi.

    15. B Triệu: Năm 248, đời Đng Ng, Thứ sử Lục Dận tn c nn lng người on hận. B Triệu Thị Trinh mộ qun gip anh l Triệu Quốc Đạt đnh với qun Tu được 6 thng. Sau v qun t thế c, b thua đnh phải tự vẫn ở x Bồ Điền, huyện Mỹ Ha . B Triệu cũng l một nữ anh hng của nước ta. Dn chng lập đền thờ B Triệu ở x Ph Điền, tỉnh Thanh Ha.

    Miss Trieu: In 248, during Dong Ngo time, Chinese governor Luc Dan was very cruel. People felt animosity towards him. Miss Trieu Thi Trinh recruited soldiers to help her brother, Trieu Quoc Dat, to uprise and fight the Chinese for 6 months. Her troop was too small compared to Chinese army so she was defeated. She committed suicide at Bo Dien village, My Hoa county. Lady Trieu is also a heroine of our country. Our people built her memorial temple at Phu Dien village, Thanh Hoa province.

    Demoiselle Triu: En 248, durant lpoque Dng Ng, le gouverneur Chinois Luc Dn fut trs cruel. Les gens se sentaient plein danimosit envers lui. Demoiselle Triu Thi Trinh recruta des soldats pour aider son frre, Triu Quc Dat, se soulever et combattre les Chinois pendant 6 mois. Sa troupe tait trop faible par rapport l'arme Chinoise, elle fut donc battue. Elle se suicida dans le village de B Din, le pays de My Hoa. Dame Triu est aussi une hrone de notre pays. Notre peuple construisit un temple commmoratif au village de Phu Din, province de Thanh Hoa.

    16. Sự cai trị tn c của người Tu: Người Tu cai trị dn Nam rất tn c. Họ bắt dn ta ln rừng săn voi lấy ng, lặn xuống biển m ngọc trai v đnh giết dn ta hằng ngy. Ngoi ra họ cn lấy hết vng bạc chu bu v bắt gi đẹp của nước Nam lm hầu thiếp. Họ cn bắt giam v chm giết nhn ti của nước ta.

    The cruel ruling of the Chinese: In general, the Chinese ruled the Southern people in a cruel way. They forced the people to the jungle to obtain the elephant trunks, into the ocean to find the pearls for them. They captured the Southern beautiful girls for their sex slaves. They also imprisoned and murdered many brave and patriotic Vietnameses.

    Le gouvernement cruel de la Chine: En gnral, les Chinois gouvernrent les populations du Sud de manire cruelle. Ils forcrent les gens aller dans la jungle pour leur rapporter des trompes d'lphant et dans l'ocan pour trouver des perles leur place. Ils capturrent les belles filles du sud pour en faire leurs esclaves sexuelles. Ils emprisonnrent et assassinrent aussi de nombreux Vietnamiens courageux et patriotiques.

    17. ng L Bn: Năm 544, ng L Bn khởi nghĩa đnh bại qun Tu rồi ln ngi vua xưng l L Nam Đế . Sau L Nam Đế mất, đất Giao Chu chia lm 2 do Triệu Quang Phục tức ng vua đầm Dạ Trạch, v L Phật Tử cai quản. Sau vua nh Ty của Tu sai qun sang đnh chiếm nước ta, đặt tiếp nền cai trị.

    Mr. Ly Bon: In 544, Mr. Ly Bon rised against Chinese army and defeated them. Then he ascended to be the king, called King Ly Nam De. When Ly Nam De died, Giao Chi land was divided into 2 and ruled by Trieu Quang Phuc, also called the King of Da Trach bog, and Ly Phat Tu. Later, the Chinese king of Tuy regime ordered his army to conquer, and continue to rule the Nam country again.

    M. Ly Bn: En 544, M. Ly Bn se souleva contre l'arme Chinoise et les a vaincus. Puis il monta pour tre le roi, appel le roi Ly Nam D. Lorsque Ly Nam D mort, Giao Chi terre a t divise en 2 et gouvern par Triu Quang Phuc, appel aussi le Roi de Da Trach tourbire, et Ly Pht Tu. Plus tard, le roi Chinois du rgime de Tuy ordonn son arme vaincre, et continuer gouverner le pays Nam nouveau.

    18. Mai Hắc Đế: Năm 722, ng Mai Thc Loan, một người đen đa khỏe mạnh, thấy qun Tu lm nhiều điều tn bạo với dn ta nn ng chiu mộ nghĩa qun đnh với qun Tu v xưng l Mai Hắc Đế tức l ng Vua Đen họ Mai. Qun Tu ko đại qun qua đnh. ng thua, t lu sau th chết.

    Mai Hac De: In 722, Mr. Mai Thuc Loan was a strong man who had blackish skin. Seeing that Chinese army was very cruel towards our people, he recruited his army fighting back the Chinese, proclaimed himself King Mai Hac De. Chinese army brought a great troop over to attack him. He was defeated and died.

    Mai Hac D: En 722, M. Mai Thuc Loan a t un homme fort qui avait la peau noirtre. Voyant que l'arme chinoise a t trs cruel envers notre peuple, il a recrut ses troupes ripostent les Chinois, se proclama roi Mai Hac D. L'arme Chinoise a apport une grande troupe de plus de l'attaquer. Il a t battu et est mort.

    19. Bố Ci Đại Vương: Năm 791, quan đ hộ Cao Chnh Bnh bắt dn đng sưu cao, thuế nặng, nn lng người on hận. C ng Phng Hưng nổi ln đnh giặc Tu. Dn chng thương ng, gọi ng l Bố Ci Đại Vương, nghĩa l ng Vua được dn thương như cha mẹ. Sau ng chết, con ng bị qun Tu đnh mạnh qu phải xin hng.

    Bo Cai Dai Vuong: In 791, a Chinese imperial officer, Cao Chinh Binh, forced our people to contribute very high tax so our people were very discontented. Mr. Phung Hung rose in rebellion to fight the Chinese. People were very fond of him, called him Bo Cai Dai Vuong, or the Parent King. After his death, his son was agressively attacked, and later surrendered to the Chinese army.

    B Cai Dai Vuong: En 791, un officier imprial Chinois, Cao Binh Chinh, contraint notre peuple contribuer d'imposition trs levs pour que nos gens taient trs mcontents. M. Phung Hung a augment dans la rbellion pour lutter contre les Chinois. Les gens taient trs attachs lui, l'appelait B Cai Dai Vuong, ou le roi Parent. Aprs sa mort, son fils a t agressivement attaqu, puis remis l'arme Chinoise.

    20. ng Cao Biền: Từ năm 713, Nước Nam Chiếu ở pha Nam hay sang cướp ph nước ta. Năm 865, quan Tu l Cao Biền gip ta đnh giặc nhiều năm dẹp được qun Nam Chiếu lại đem nước ta về nội thuộc nh Đường như cũ. ng xy thnh Đại-La bn sng T Lịch. Tục đồn rằng ng Cao Biền c php cỡi diều giấy bay đi đ, đi đy.

    Mr. Cao Bien: From 713, the Nam Chieu army from the south often came up our country to loot the good from our people. In 865, a Chinese officer, Cao Bien helped us to fight Nam Chieu army for many years then defeated them. He then made our country a colony of China again. He built Dai La rampart next to To Lich river. There was a rumor that Mr. Cao Bien had the magic to travel by flying on a kite.

    M. Cao Bin: partir de 713, l'arme Nam Chiu du sud reviennent souvent dans notre pays pour piller le bien de notre peuple. En 865, un officier Chinois, Cao Bin nous a aid combattre l'arme Nam Chiu depuis de nombreuses annes, puis les a battus. Il a ensuite fait de notre pays une colonie de la Chine nouveau. Il a construit Dai La rempart ct la rivire-liche. Il y avait une rumeur selon laquelle M. Cao Bin avait la magie de Voyage en volant sur un cerf-volant.

    Viet Nam History - Part 3

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc









      Lịch Sử Việt Nam - phần 3  ( Part 3)

                    (Vietnamese history)


    21. ng Khc Thừa Dụ: Năm 906, bn Tu loạn lạc, ng Khc Thừa Dụ qu ở Hải Dương được dn cử ln lm Tiết Độ Sứ. Sau ng chết truyền ngi cho con l Khc Hạo . Ngi Tiết Độ Sứ truyền đến đời Khc Thừa Mỹ . ng Mỹ cũng nhận chức nhưng khng thần phục vua Tu.

    Mr. Khuc Thua Du: In 906, when China was in times of chaos, Mr. Khuc Thua Du, from Hai Duong, was elected to be Tiet Do Su. When he died, he gave the throne to his son, Khuc Hao. Till Khuc Thua My reign, he accepted the throne but did not acknowledge kingship allegiance to the Chinese king.

    M. Khuc Thua Du: En lan 906, une poque o la Chine tait dans le chaos, M. Khuc Thua Du, de Hai Duong, fut lu pour tre Tit D Su. Quand il mourut, il donna le trne son fils, Khuc Hao.puis Khuc Thua My rgne, il accepta le trne, mais ne reconnut pas l'allgeance au roi Chinois.

    22. Năm 923: Vua Nam Hn của Tu sai tướng đnh bại Khc Thừa Mỹ rồi tiếp tục cai trị xứ Giao Chu . t lu sau Dương Din Nghệ nổi ln đnh bại tướng Tu xưng lm Tiết Độ Sứ. Sau đ một người quan tn Kiều Cng Tiển lm phản giết chết Dương Din Nghệ.

    Year 923: The Chinese King Nam Han ordered his general to defeat Khuc Thua My and then re-ruled Giao Chi country. Duong Dien Nghe rose in rebellion against Chinese generals, defeat them and proclaimed himself Tiet Do Su. Later Kieu Cong Tien betrayed and killed Duong Dien Nghe.

    An 923: Le roi Chinois Nam Han ordonna ses gnraux de vaincre Khuc Thua My puis gouverna de nouveau le pays Giao Chu. Quelque temps aprs, Duong Din Ngh se souleva contre les gnraux Chinois, les vainqut et se proclama Tit D Su. Plus tard Kiu Cng Tin trahit et tua Din Duong Ngh.

    23. Năm 936: ng Ng Quyền l rể của ng Dương Din Nghệ tiến binh đnh Kiều Cng Tiển bo th. Kiều Cng Tiển cầu cứu vua Nam Hn bn Tu. Được dịp tốt, vua Nam Hn sai thi tử Hoằng Tho đem đại qun sang đnh nước ta.

    Year 936: Mr. Ngo Quyen, Duong Dien NgheỖs son in law, battled Kieu Cong Tien to revenge. Kieu Cong Tien asked the Chinese King Nam Han for help. Taking the good chance, King Nam Han ordered the crown prince Hoang Thao to lead their great army to attack our country.

    An 936: M. Ng Quyn, beaufils de Duong Din Ngh, affronta Kiu Cng Tin pour se venger. Kiu Cng Tin demanda de l'aide au Roi Chinois Nam Han. Prenant le risque, le roi Han Nam ordonna au prince hritier Hoang Thao de prendre le commandement de leur grande arme pour attaquer notre pays.

    24. Nh Ng, vua Ng Quyền ph qun Nam Hn: Năm 938, qun Nam Hn ko đại qun vo đến sng Bạch Đằng ở vịnh Bắc Việt . ng Ng Quyền cho đng cọc nhọn dưới lng sng rồi dụ thuyền địch vo. Thuyền địch mắc vo cọc nhọn nn bị chm rất nhiều. Thi tử Hoằng Tho bị Ng Quyền bắt giết. Qun ta đại thắng, ng Ng Quyền ln lm vua.

    The Ngo Dynasty, King Ngo Quyen defeated Nam Han army: In 938, Nam Han great army advanced toward river Bach Dang in the North. Mr. Ngo Quyen had pointed wood poles driven into the bed of the Bach Dang River then lured the enemy ships deep into the river. At low tide the enemy ships were stuck on sharp stakes then sank. Ngo Quyen killed the crown prince Hoang Thao. Our army won a great victory; Mr. Ngo Quyen ascended the throne.

    La dynastie Ng,le roi Ng Quyn dfit l'arme Nam Han: En 938, la grande arme de Nam Han s'avana vers la rivire de Bach Dang dans le Nord. M. Ng Quyn qui avait plant des poteaux de bois dans le lit de la rivire Bach Dang, attira les navires ennemis vers les eaux profondes de la rivire. mare basse, les navires ennemis se trouvrent pris des pieux acrs puis coulrent. Ng Quyn tua le prince hritier Hoang Thao. Notre arme remporta une grande victoire ; M. Ng Quyn monta sur le trne.

    25. Loạn Thập Nhị Sứ Qun: Sau khi Ng Quyền mất, con chu ng l những ng vua yếu km nn loạn lạc nổi ln khắp nơi . C tất cả 12 ng tướng hng cứ 12 nơi khc nhau gọi l loạn Thập Nhị Sứ Qun.

    Twelve Warlords: After Ngo Quyen death, his descendant were incapable kings. Disturbances were everywhere. There were 12 generals who lorded over 12 different regions called Thap Nhi Su Quan.

    Douze chefs de guerre: Aprs la mort de Ng Quyn, ses descendants furent des rois incapables. Partout rgnait le dsordre. Il y eu 12 gnraux ayant le pouvoir sur 12 rgions diffrentes appeles Thp Nhi Su Qun.

    26. Cờ Lau Tập Trận: ng Đinh Bộ Lĩnh l người ở Hoa Lư. Lc nhỏ ng hay luyện tập v nghệ v dng cờ bng lau để tập trận với trẻ em chăn tru trong lng.

    Reed flag for military exercises: Mr. Dinh Bo Linh was from Hoa Lu village. When he was a boy, he often used reed wool to hold field maneuver with other shepherds and practiced martial arts.

    Le drapeau de roseau pour des exercices militaires: M. Dinh B Linh tait originaire du village de Hoa Lu. Lorsquil tait jeune, il utilisa souvent de la plante de roseau pour excuter des manuvres sur le terrain avec d'autres bergers et pratiqua les arts martiaux.

    27. Nh Đinh: Lớn ln ng Đinh Bộ Lĩnh chiu mộ qun sĩ dẹp loạn. ng đnh đu thắng đ nn được qun dn tn ng l Vạn Thắng Vương. Sau ng ln lm vua đng đ ở Hoa Lư, lấy hiệu l Đinh Tin Hong, đặt tn nước l Đại Cồ Việt.

    The Dinh Dynasty: When growing up, Mr. Dinh Bo Linh drafted recruits to squash the rebellion. He won all battles and was called Van Thang Vuong. Later he ascended the throne as King Dinh Tien Hoang found Hoa Lu as the capitol, and named the country as Dai Co Viet.

    La dynastie des Dinh: Durant sa jeunesse, M. Dinh B Linh enrla des recrues afin d'craser la rbellion. Il gagna toutes les batailles et on lappela Van Thang Vuong. Plus tard, il monta sur le trne comme roi Dinh Tin Hong fonda Hoa Lu comme Capitale, et nomma le pays Dai C Vit.

    28. Vua Đinh Tin Hong bị tn Đỗ Thch giết chết, con l Đinh Tuệ ln ngi lc 6 tuổi . Qun Tống thừa cơ hội đem qun sang đnh nước ta . Cc quan tn ng L Hon ln vua, hiệu l L Đại Hnh, chuẩn bị chống lại qun Tu.

    King Dinh Tien Hoang was killed by Do Thich. His son, Dinh Tue, ascended throne at the age of 6. Chinese Tong army took the opportunity to invade our country. The government officials raised Mr. Le Hoan to be King Le Dai Hanh, to fight back Chinese army.

    Roi Dinh Tin Hong fut tu par D Thich. Son fils, Dinh Tu, monta sur le trne l'ge de 6 ans. Larme Chinoise Tng en profita pour envahir notre pays. Les reprsentants du gouvernement levrent M. L Hon au rang de roi L Dai Hnh, pour contre-attaquer l'arme Chinoise.

    29. Vua L Đại Hnh, nh Tiền L: Năm 981, vua L Đại Hnh chỉ huy đnh bại bộ qun Tống khiến thủy qun hoảng sợ rt về nước. Vua L sau đ đnh tan giặc Chim Thnh v lo sửa sang việc nước.

    Emperor Le Dai Hanh, the First Le Dinasty: In 981, King Le Dai Hanh defeated Tong ground troops. That made Tong Navy panic-stricken and withdrew back to China. Later on, King Le also defeated Chiem Thanh army and settled country affairs.

    Lempereur L Dai Hnh, La premire Dynastie L: En 981, le roi L Dai Hnh dfit les troupes au sol Tng. Cela entrana la panique de la Marine Tng qui se retira en Chine. Plus tard, le roi L vainquit aussi l'arme de Chim Thanh et rgla les affaires du pays.

    30. Năm 1005: Vua L Đại Hnh mất, L Long Đĩnh giết anh l L Long Việt để cướp ngi vua. L Long Đĩnh l một ng vua hung c, bạo ngược, trụy lạc cn gọi l vua L Ngọa Triều. L Long Đĩnh mất, triều thần tn ng L Cng Uẩn ln ngi, hiệu l L Thi Tổ.

    In 1005, King Le Dai Hanh died. Le Long Dinh killed his brother to usurp the throne to be King Le Ngoa Trieu. He was a cruel, brutal and debauched king. When Le Long Dinh died, the Imperial Court raised Mr. Ly Cong Uan to the throne, called King Ly Thai To.

    En 1005, le roi L Dai Hanh mourut. L Long Dinh tua son frre pour usurper le trne pour devenir le roi L Ngoa Triu. Ce fut un roi cruel, brutal et dbauch. Quand L Long Dinh mourut, la cour impriale leva M. Ly Cng Un au trne lequel fut appel le roi Ly Thai T.

    Viet Nam History - Part 4

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc







      Lịch Sử Việt Nam - phần 4  (Part 4)

                      (Vietnamese history)


    31. Thnh Thăng Long: L Thi Tổ l một ng vua tốt rất chuộng đạo Phật. Trong lc di chuyển kinh đ về Đại La Thnh, ng thấy rồng vng hiện ra nn đặt tn thnh l Thăng Long, c nghĩa l rồng bay ln. Thnh Thăng Long l H Nội by giờ.Trong cc đời vua L kế tiếp Khổng học v Phật học pht triển mạnh. Vua cho xy Văn miếu thờ đức Khổng Tử cng hng ngn cha chiền trong đ c cha Một Cột nổi tiếng ở H Nội.

    The Ly dinasty, Thang Long capital: King Ly Thai To was a kind emperor and was fond of Buddish. While moving the imperial city to Dai La Thanh, he saw a golden dragon flying up, so he named the city Thang Long that meant Up-flying Dragon.

    La capitale Thang Long :,La dynastie des Ly,: Le roi Ly Thai T fut un empereur bienveillant qui aimait le Bouddhisme. En dplaant la cit impriale Dai La Thnh, il vit un dragon d'or s'envoler, cest pourquoi il nomma la ville Thang Long ce signifie dragon slevant dans le ciel. Il fit construire beaucoup de pagode dont lune est toujours clbre : la pagode un seul pilier support H Ni.

    Cha một cột xy từ thời L, đ được trng tu nhiều lần

    Văn miếu thnh Thăng Long


    32. Phạt Tống, bnh Chim: Nh Tống bn Tu lại uy hiếp nước ta, vua L Thi Tổ sai ng L Thường Kiệt đem qun vy đnh Khm chu v Ung chu. Qun ta đại thắng trở về. Sau qun Tống hợp với Chim Thnh v Thủy Chn Lạp đnh ph nước ta. ng L Thưng Kiệt lại đem qun đnh Tống, bnh Chim giữ yn bờ ci.

    Defeating Tong, pacifying Chiem: The Chinese Tong dynasty again threatened our country. King Ly Thai To ordered Mr. Ly Thuong Kiet brought troops to besiege Kham Chau and Ung Chau. Ly Thuong Kiet gained big victory and brought troops home. Later on, Tong army incited Chiem Thanh and Thuy Chan Lap to invade our country. Mr. Ly Thuong Kiet again led our troops to defeat Tong and Chiem to safeguard our territory.

    Vaincre Tng, pacifier Chim: La dynastie Chinoise Tng menaa de nouveau notre pays. Le roi Ly Thai T ordonna M. Ly Thuong Kit damener des troupes pour assiger Khm Chu et Ung Chu. Ly Thuong Kit obtint une grande victoire et renvoya les troupes la maison. Plus tard, larme de Tng incita Chim Thnh et Thuy Chn Lap envahir notre pays. M. Ly Thuong Kit de nouveau dirigea nos troupes pour vaincre Tng et Chim et prserver notre pays.

    33. Năm 1225, nh L mất ngi: Nh L truyền ngi đến cng cha L Chiu Hong th bị Trần Thủ Độ lập mưu cho cng cha lấy chu của y l Trần Cảnh. Sau Trần Thủ Độ p cng cha nhường ngi cho chồng.

    Year 1225, the Ly lost the throne: The Ly dynastyỖs throne was passed to Princess Ly Chieu Hoang. Tran Thu Do arranged for his nephew, Tran Canh, to marry Princess Ly Chieu Hoang and then forced her to abdicate on her husband.

    An 1225, les Ly perdirent le trne: Le trne de la dynastie Ly passa la princesse Ly Chiu Hong. Mais Trn Thu D s'arranga pour que son neveu, Trn Canh, pouse la princesse Ly Chiu Hong et ensuite la fora abdiquer en faveur de son mari.

    34. Nh Trần: Trần Cảnh ln ngi, hiệu l Trần Thi Tng. Triều đnh bị Trần Thủ Độ khống chế lm nhiều điều bạo ngược, tn c. Trần Thủ Độ tm cch tiu diệt dng họ L, bắt dn chng họ L đổi thnh họ Nguyễn.

    The Tran dynasty: Tran Canh ascended the throne, named Tran Thai Tong. Tran Thu Do controlled the imperial court and did brutal and cruel things. Tran Thu Do tried to wipe out the Ly lineage by forcing people to change their last name from Ly to Nguyen.

    La dynastie Trn: Trn Canh monta sur le trne sous le nom de Trn Thai Tng. Trn Thu D contrla la cour impriale et fit des choses brutales et cruelles. Trn Thu D essaya d'effacer la ligne Ly en forant les gens changer leur nom de famille de Ly en Nguyn.

    35. Tuy nhin đời Trần Thi Tng v cc vua kế tiếp thực hiện rất nhiều cải tổ tốt đẹp trong x hội, như đặt ra thi Tiến sĩ để chọn nhn ti gip nước. Luật php cũng rất nghim minh, ai ăn cắp th bị đnh bằng roi hay bị chặt tay.

    Anyhow, the reign of Tran Thai Tong and following kings achieved great improvements for society such as setting up the Ph. D. examination to choose great talents to serve the country. The law was strict and just in which thieves would have be beaten with a stick or gotten fingers cut out.

    Quoi qu'il en soit, le rgne de Trn Thai Tng et des rois suivants ralisrent de grandes amliorations pour la socit telles que la mise en place de l'examen Ph.D. pour choisir de grands talents pour servir le pays. La loi tait stricte et juste en ce sens que les voleurs auraient t battus avec un bton ou les mains coupes.

    36. Năm 1257: Qun Mng Cổ chiếm hết nước Tu rồi đem qun sang đnh nước ta v chiếm được thnh Thăng Long. Được t lu bị qun ta phản cng, qun Mng Cổ thua to phải rt về nước.

    Year 1257: After conquering the whole China, the Mongolian army invaded our country, and seized Thang Long capitol. Not long after that, our army launched a counter-attack; Mongolian army was defeated and withdrew back home.

    Anne 1257: Aprs la conqute de toute la Chine, l'arme Mongole envahit notre pays, et sempara de la capitale Thang Long. Peu de temps aprs cet vnement, notre arme lana une contre-attaque ; l'arme Mongole fut battue et se retira chez elle.

    37. Nước ta sang cầu ha với Mng Cổ, nhưng người Mng Cổ vẫn mưu tnh xm chiếm nước ta. Vua quan nước ta hiểu được đồ xm lăng của Mng Cổ nn lc no cũng tuyển dụng v huấn luyện qun binh, sẵn sng chống giặc.

    Even though our country asked for peace, but Mongolian still planed to conquer our country. Understanding their intention, our king and imperial officials prepared for the war by recruiting and well training our army.

    Bien que notre pays ait demand la paix, les mongols envisageaient toujours de conqurir notre pays. Comprenant leur intention, notre roi et les fonctionnaires impriaux se prparrent pour la guerre en recrutant et formant bien notre arme.

    38. Hội Nghị Din Hồng: Đến đời Trần Nhn Tng, vua Nguyn của Mng Cổ sai thi tử Thot Hoan đem cc tướng Toa Đ v M Nhi cng đại qun sang đnh nước ta. Vua Nhn Tng triệu tập hội nghị Din Hồng để hỏi kiến quốc dn. Cc vị b lo đều đồng thanh quyết chiến. V biết tn trọng người dn, vua quan nh Trần được dn chng đồng thanh ủng hộ, tạo một sức mạnh chưa từng c trong lịch sử.

    The Dien Hong Meeting: In the Tran Nhan Tong reign, the Chinese Nguyen emperor ordered the crowned prince Thoat Hoan with generals Toa Do, O Ma Nhi and their great army to invade our country. King Nhan Tong summoned Hoi Nghi Dien Hong to survey our senior citizens opinions. All senior citizens agreed to fight the enemy resolutely. Having regard for the people, Tran dynastys kings and officials were supported to bring about a united strength, which was never equaled in our history.

    La runion de Din Hng: Durant le rgne de Trn Nhn Tng, l'empereur Chinois Nguyn ordonna au prince de la couronne Thoat Hoan denvahir notre pays avec les gnraux Toa D, Ma Nhi et leur grande arme. Le roi Nhn Tng convoqua Hi Nghi Din Hng pour passer en revue les opinions de nos citoyens ains. Tous nos citoyens ains furent daccord pour combattre avec dtermination lennemi. Du fait de leur considration pour le peuple, les rois de la dynastie Trn et les fonctionnaires furent soutenus pour parvenir une force unie, qui n'a jamais t gal dans notre histoire.

    39. Cn trẻ tuổi m biết yu nước: Trần Quốc Toản l một cậu b con quan, v mới 16 tuổi nn cậu khng được vo dự hội nghị Din Hồng. Cậu đứng bn ngoi, nghe ni về sự tn c của qun Mng Cổ v nghe tiếng dn reo h quyết chiến, cậu bp nt một tri cam trong tay lc no khng hay. Trở về, cậu chiu mộ được hơn 1000 nghĩa qun trẻ tuổi, lập thnh một đội binh ring đnh giặc gip vua, lập được nhiều chiến cng hiển hch.

    The young patriot: Tran Quoc Toan, an officials son, was only 16 years old. He wasnt allowed to attend the Dien Hong meeting. While standing outside, hearing about the cruelty of Mongolian army and the cheering and shouting of people, he crushed an orange in his hand without noticing it. Returning home, he recruited more than 1000 righteous youths to form a militia unit of his own to fight the enemy to serve the king. His militia unit won many glorious victories.

    Le jeune patriote: Trn Quc Toan, fils d'un fonctionnaire, n'avait que 16 ans. Il n'tait pas autoris assister la runion de Din Hng. Tandis quil restait lextrieur, entendant au sujet de la cruaut de l'arme mongole et les applaudissements et les cris des gens, il crasa une orange dans sa main sans s'en apercevoir. De retour chez lui, il a recruta plus de 1000 jeunes justes pour former sa propre unit de milice pour combattre l'ennemi pour servir le roi. Son unit remporta de nombreuses glorieuses victoires.

    40. Ngồi đan xọt m lo việc nước: ng Phạm Ngũ Lo l một thanh nin yu nước, ngy ngy luyện tập v nghệ, chờ thời cơ gip nước. Khi qun Nguyn xm chiếm nước ta, ng rất đỗi lo u. Một hm ng ngồi đan xọt bn đường th đại qun của Hưng Đạo Vương đi đến. ng mải m suy nghĩ việc qun binh m khng nghe tiếng qun lnh la ht dọn đường. Một người lnh đến chch do vo đi ng đến chảy mu m ng vẫn chưa hay. Đức Trần Hưng Đạo thấy lạ hỏi ng về binh php v v nghệ, ng đối đp tri chảy, nn thu nạp ng lm tướng. Sau ng đnh giặc rất giỏi lập nhiều chiến cng hiển hch.

    Concerning national affairs while weaving bamboo baskets: Mr. Pham Ngu Lao was a patriot. He practiced martial art everyday, waiting for an opportunity to serve the country. When Mongolian enemy invaded our country, he was very worried. One day, while he was sitting on the roadside to weave bamboo baskets, the great army of Hung Dao Vuong came. He was so occupied in thinking about military strategies that did not hear the order to stay away from the road. One soldier arrived and pierced Mr. Phams leg with a spear. He was bleeding without noticing it. Being surprised by this, Sir Hung Dao Vuong asked him about military strategies and martial arts, he replied fluently. Sir Hung Dao Vuong appointed him to be one of the generals. Pham Ngu Lao fought the enemy and achieved glorious victories.

    S'agissant des affaires nationales tout en tressant des paniers de bambou: M. Pham Ngu Lao fut un patriote. Il pratiquait l'art martial de tous les jours, attendant une occasion de servir le pays. Lorsque lennemi mongol envahit notre pays, il fut trs inquiet. Un jour, la grande arme de Hung Dao Vuong vnt alors qu'il tait assis sur le bord du chemin pour tresser des paniers en bambou. Il tait tellement occup penser des stratgies militaires quil nentendit pas l'ordre de rester l'cart de la route. Un soldat arriva et transpera la jambe de M. Pham avec une lance. Il saigna sans s'en apercevoir. Surpris par cela, monsieur Hung Dao Vuong l'interrogea sur les stratgies militaires et les arts martiaux, il rpondit sans hsitation. Monsieur Hung Dao Vuong lintgra parmi les gnraux. Pham Ngu Lao combattirent l'ennemi et remportrent de glorieuses victoires.

    Viet Nam History - Part 5

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc









       Lịch Sử Việt Nam - phần 5  ( Part 5)                         (Vietnamese history) 


    41. Đức Thnh Trần Hưng Đạo: Năm 1283, qun Nguyn hng mạnh ko sang. Vua Nhn Tng sai Trần Hưng Đạo, Trần Bnh Trọng, Trần Quang Khải, Yết Kiu, D Tượng, Phạm Ngũ Lo ra chống giặc. Lc đầu qun ta thua to rt lui khỏi thnh Thăng Long. Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn soạn quyển Binh Thư Yếu Lược v bi Hịch Tướng Sĩ để huấn luyện v khuyến khch ba qun. Hưng Đạo Vương l một vị tướng ti ba được dn ta tn lm Đức Thnh Trần Hưng Đạo.

    Saint Tran Hung Dao: In 1283, the Mongolian Nguyen army advanced vigorously towards our country. The king Nhan Tong ordered Tran Hung Dao, Tran Binh Trong, Tran Quang Khai, Yet Kieu, Da Tuong and Pham Ngu Lao to fight the enemy. In the beginning, our army was defeated and had to withdraw from Thang Long capitol. Hung Dao Vuong wrote Binh Thu Yeu Luoc (the Resume of Military Tactics) and Bai Hich Tuong Si (The Officers Edit) to train and encourage the army. He was a genius general who was called Saint Tran Hung Dao by our people.

    Saint Trn Hung Dao: En 1283, l'arme mongole Nguyn avana vigoureusement vers notre pays. Le roi Nhn Tng ordonna Trn Hung Dao, Trn Binh Trong, Trn Quang Khai, Yt Kiu, Da Tuong et Pham Ngu Lao de combattre l'ennemi. Au dbut, notre arme fut vaincue et dt se retirer de la Capitale Thang Long. Hung Dao Vuong crivit Binh Thu Yu Luoc (le rsum des tactiques militaires) et Hich Tuong Si (ldit des officiers) pour former et encourager l'arme. C'tait un gnral gnial que notre peuple appelait Saint Trn Hung Dao.

    42. Trần Nhật Duật đnh thắng Toa Đ ở trận Hm Tử. Trần Quang Khải, Trần Quốc Toản, Phạm Ngũ Lo đnh thắng thủy qun Nguyn ở trận Chương Dương. Những chiến thắng lin tiếp lm tinh thần binh sĩ dng cao.

    Later, Tran Nhat Duat defeated Toa Do at Ham Tu battle. Tran Quang Khai, Tran Quoc Toan and Pham Ngu Lao defeated Mongolian Nguyen Navy at Chuong Duong battle. The soldier's spirit rised up high.

    Plus tard, Trn Nht Dut dfit Toa D la bataille de Hm Tu. Trn Quang Khai, Trn Quoc Toan et Pham Ngu Lao battirent la marine mongole de Nguyn la bataille de Chuong Duong. L'esprit du soldat sleva haut.

    43. Trận Ty Kết, Hưng Đạo Vương chm đầu Toa Đ.

    At Tay Ket battle, Hung Dao Vuong beheaded Toa Do.

    Lors de la bataille Ty kt, Hung Dao Vuong dcapita Toa D.

    44. Trận Vạn Kiếp, Hưng Đạo Vương cng cc tướng đại thắng. Thi Tử Thot Hoan phải chui vo ống đồng cho qun ko chạy về Tu.

    At Van Kiep land battle, Hung Dao Vuong and the generals gained complete victory. The crowned prince Thoat Hoan had to hide in a copper tube to be pulled back to China by his soldiers.

    Sur le champ de bataille Van Kip, Hung Dao Vuong et les gnraux remportrent une victoire complte. Le prince royal Thoat Hoan dut se cacher dans une baignoire en cuivre pour tre ramen en Chine par ses soldats.

    45. Năm 1287, Mng Cổ xm lăng nước Nam lần thứ hai: Vua Nguyn tức giận v nghĩ mnh l một nước lớn, bch chiến bch thắng m lại thua trận ở nước Nam, nn sai Thot Hoan đem đại qun sang đnh nước ta lần thứ hai. Trước thế giặc qu mạnh, vua Trần phải bỏ thnh Thăng Long chạy vo Thanh Ha.

    Year 1287, the Mongolian invaded the South the 2nd time: The Mongolian Nguyen emperor was angry, since his army was strong and had won every battle, now defeated by our army. So he ordered Thoat Hoan with his army to attack our country the second time. Since the enemy army was mighty, Tran emperor had to leave Thang Long capitol to stay in Thanh Hoa.

    An 1287, les mongoles envahissent le sud pour la deuxime fois: l'empereur mongol Nguyn fut en colre dtre maintenant battu par notre arme puisque son arme tait forte et avait gagn chaque bataille. Alors il ordonna Thoat Hoan dattaquer avec son arme notre pays pour la deuxime fois. L'arme ennemie tait puissante, l'empereur Trn dut quitter la capitale Thang Long pour rester Thanh Hoa.

    46. ng Trần Bnh Trọng: ng Trần Bnh Trọng l một tướng ti. Giặc Mng Cổ bắt được ng v dụ ng đầu hng. ng trả lời:" Ta th lm quỷ nước Nam cn hơn lm Vương đất Bắc". Giặc biết khng khuyến dụ ng được nn đem ng ra chm.

    Mr. Tran Binh Trong: Mr. Tran Binh Trong was a talented general. The Mongolian Nguyen enemy arrested him and lured him to surrender to them. He answered: I am rather a devil of the South country than a king of the North country. The enemy knew that they couldnt encourage him to surrender so they killed him.

    M. Trn Binh Trong: M. Trn Binh Trong tait un gnral talentueux. L'ennemi mongol Nguyn larrta et lincita se rendre. Il rpondit: Je suis plutt un diable du pays du Sud qu'un roi du pays du nord. L'ennemi savait qu'ils ne pourraient l'inciter se rendre alors il le tua.

    47. Trận Vn Đồn trn Vịnh Hạ Long: Trần Khnh Dư cướp được thuyền lương địch lm giặc Nguyn lo sợ nhốn nho.

    The Van Don battle: Tran Khanh Du captured the enemys food boats causing them to be panic and terrified in Van Don water battle at Ha Long Bay.

    La bataille de Van Dn dans la baie dHa Long: Trn Khanh Du captura les bateaux transportant la nourriture de l'ennemi causant leur panique et terreur durant la bataille navale de Van Don dans la baie dHa Long.

    48. Hưng Đạo Vương giết giặc trn sng Bạch Đằng, năm 1288: Thủy qun Mng Cổ rt lui trn sng Bạch Đằng. Hưng Đạo Vương sai lấy cy nhọn bọc sắt cắm xuống lng sng rồi dng thuyền nhỏ dụ thuyền giặc ra đnh. Khi nước cạn, thuyền giặc mắc cọc đổ nghing, vỡ đắm rất nhiều. Qun ta giết giặc mu đỏ cả dng sng. Tướng Nguyn l M Nhi, Phn Tiếp đều bị bắt.

    Hung Dao Vuong destroyed the enemy on Bach Dang river in 1288: The Mongolian Navy withdrew on Bach Dang river. Hung Dao Vuong ordered to drive sharp wood stakes with plated steel into the bed of the river then lured enemys ships out to battle. When the river tide was down, the enemys ships were stuck on sharp stakes. Many enemies ships were broken and sunk. Our soldiers killed so many enemies that their blood turned the river color to red. Enemys generals like O Ma Nhi and Phan Tiep were all arrested

    Hung Dao Vuong dtruisit l'ennemi sur la rivire de Bach Dang en 1288: la Marine Mongol se retira sur la rivire Bach Dang. Hung Dao Vuong ordonna denfoncer des piquets de bois pointus plaqus en acier dans le lit de la rivire et attira les navires ennemis la bataille. Lorsque la mare fut basse, les navires de l'ennemi furent retenus par les pieux acrs. Beaucoup des vaisseaux de lennemi furent dtruits et coulrent. Nos soldats turent tant d'ennemis que leur sang colora la rivire en rouge. Les gnraux ennemis comme Ma Nhi et Phan Tip furent tous arrts.

    49. Thot Hoan nghe tin bại trận, dẫn bộ qun chạy về, bị Phạm Ngũ Lo v cc tướng khc phục kch đnh tan tnh. Từ đ nh Nguyn khng dm dm ng nước ta nữa . Dn Nam Việt lại được thanh bnh xy dựng đất nước. Vua Trần Thnh Tng đề 2 cu thơ dưới đy lm kỹ niệm:

    "X tắc hai phen bon ngựa đ
    Non sng kim cổ vững u vng."

    Thoat Hoan received the news that his navy was defeated, led his ground troops withdraw. His troops were ambushed and defeated by Pham Ngu Lao and other generals. Since then, Nguyen dynasty dared not to invade our country. The South people lived in peace and built up their country. King Tran Thanh Tong had following poem:

    "For the country, the horses went to battle twice
    Since that, the rivers and the mountains were stable for ever."

    Thoat Hoan qui reut la nouvelle que sa marine avait t dfaite, retirera ses troupes terrestres. Ses troupes furent attires dans des piges et battues par Pham Ngu Lao et dautres gnraux. Depuis lors, la dynastie Nguyn nosa plus envahir notre pays. Le peuple du Sud vcut en paix et construisit son pays. Le roi Trn Thanh Tng fit le pome suivant:

    "Pour le pays, les chevaux vinrent au combat deux reprises
    Depuis ce temps, les rivires et les montagnes sont immuables jamais."


    50. Nh Trần mất ngi: Nh Trần truyền ngi qua cc đời vua Trần Anh Tng, Minh Tng, Hiến Tng, Dụ Tng, Nghệ Tng, Duệ Tng, Phế Đế, Thuận Tng. Cc đi vua sau hn yếu, thường bị qun Chim Thnh sang đnh phải chạy bỏ kinh thnh mấy lần. Đến thời Thiếu Đế th bị Hồ Qu Ly cướp ngi vo năm 1400. Nh Trần lm vua được 175 năm.

    The Tran dynasty installed the throne to Tran Anh Tong, Ming Tong, Hien Tong, Du Tong, Nghe Tong, Due Tong, Phe De, and Thuan Tong. The later kings were incapable, so Chiem Thanh army often attacked our country. Our king had to run away from the capitol. During Thieu De reign, Ho Qui Ly stole the throne in 1400. The Tran dynasty ruled our country for 175 years.

    La dynastie de Trn perdue : La dynastie de Trn installa le trne Trn Anh Tng, Ming Tng, Hin Tng, Du Tng, Ngh Tng, Du Tng, Ph D, et Thun Tng. Les derniers rois furent des incapables de sorte que l'arme de Chim Thnh attaqua souvent notre pays. Notre roi dut fuir la capitale. H Qui Ly vola le trne en 1400 pendant le rgne de Thiu D. La dynastie Trn dirigea notre pays pendant 175 ans.

    Viet Nam History - Part 6

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc










       Lịch Sử Việt Nam - phần 6   (Part 6)

                          (Vietnamese history)


    51. Nh Hồ, Hồ Qu Ly, năm 1400: Hồ Qu Ly l một ng vua c ti, lập nhiều cải cch cho đất nước, nhưng v ng đ thon ngi nn lng dn khng phục. Nh Hồ truyền ngi chỉ được 2 đời th bị nh Minh bn Tu đem qun đnh chiếm nước Nam.

    The Ho Dynasty, Ho Qui Ly, year 1400: Ho Qui Ly was a talented king, he conducted many reforms for our country. However, since he stole the throne, people did not fully support him. The Ho dynasty held the power for 2 generations then our country was conquered by the Chinese Minh dynasty.

    La dynastie des H, H Qui Ly, an 1400: H Qui Ly fut un roi talentueux, il mena de nombreuses rformes pour notre pays. Toutefois, comme il vola le trne, le peuple ne le soutint pas en bloc. La dynastie des H dtint le pouvoir pendant 2 gnrations lorsque notre pays fut conquis par la dynastie Chinoise Minh.

    52. Nh Minh chiếm nước ta: Vua nh Minh đ c đnh chiếm nước ta từ lu. Viện cớ Trần Thim Bnh, hậu duệ nh Trần, sang Tu cầu cứu, vua Tu sai Trương Phụ v Mộc Thạnh đem qun sang chiếm nước ta, đặt lại nền đ hộ. Dn Nam chịu nhiều điều khốn khổ lắm. Một số người ngu dốt như Trần Thim Bnh khng chịu nghĩ đến dn đến nước. Người Tu lc no cũng muốn chiếm nước ta, sang cầu cạnh họ tức l rước họ về chiếm nước ta vậy. Trần Thim Bnh về sau bị qun Nam bắt được giết đi.

    The Minh occupied Nam Viet: The Chinese Minh had the intention to conquer our country long ago. Called upon Tran Thiem Binhs request, they brought their army to conquer and ruled our country, making our people very suffering. Tran Thiem Binh was such an idiot, who did not care for the people and the country. The Chinese always wanted to take over our country. Asking them for help was inviting them into conquer our country. Later, Tran Thiem Binh was captured and killed by the South army.

    Occupation Minh du Nam Vit: Les Chinois Minh avaient l'intention de conqurir notre pays depuis longtemps. Appels la demande de Trn Thim Binh, ils vinrent avec leur arme pour gouverner et conqurir notre pays, causant une grande souffrance notre peuple. Trn Thim Binh tait tellement idiot quil ne se souciait pas du peuple et du pays. Les Chinois ont toujours eu envie de prendre notre pays. Leur demander de laide tait une invitation qui leur tait faite conqurir de notre pays. Plus tard, Trn Thim Binh fut captur et tu par notre arme.

    53. Năm 1407, đời Hậu Trần. Con chu vua Trần nổi ln chống giặc Minh c Đặng Tất, Đặng Dung, Nguyễn Biểu gip sức. Nhưng v binh yếu thế c, họ chỉ chống cự được c 7 năm th bị tiu diệt.

    Year 1407: The late Tran dynasty. The Tran emperors descendents rebelled Minh enemy. They were supported by Dang Tat, Dang Dung and Nguyen Bieu. Since their army was not well trained and small, they fought for 7 years then were defeated.

    An 1407: Lancienne dynastie Trn. Les descendants de l'empereur Trn se rebellrent contre lennemi Minh. Ils furent seconds par Dang Tt, Dang Dung et Nguyn Biu. Comme leur arme n'tait pas bien forme et petite, ils combattirent pendant 7 ans, puis furent battus.

    54. Đồng ha: Cc quan Tu thu bắt gi đẹp, đồ qu, sch vở của nước ta chở hết về Tu. Họ lại bắt dn ta ăn mặc, học hnh theo cch của người Tu cốt để đồng ha dn ta với dn Tu.

    Assimilation: Chinese officials took our beautiful girls, looted precious things and books over to China. They also forced us to follow Chinese dressing and studying to assimilate our people with the Chinese.

    Assimilation: Les responsables chinois prirent nos belles filles, pillrent nos prcieux biens et livres et les emportrent en Chine. Ils nous obligrent aussi shabiller et tudier comme les chinois pour assimiler notre peuple.

    55. Mười năm khởi nghĩa chống giặc Minh: Năm 1418. Từ khi qun Minh cai trị nước An Nam, dn ta khổ cực trăm đường, tiếng on than ku ra khng hết. Đất Lam Sơn c ng nng dn giu c tn L Lợi. L một người c ch lớn, ng chiu tập ho kiệt, bạn hữu, rn luyện binh php rồi nổi ln khởi nghĩa chống qun Minh suốt cả 10 năm.

    Ten year of uprising against Ming enemy: Since 1418, the Chinese Ming enemy ruled the An Nam country and made our people very miserable. Le Loi was a patriotic who was a wealthy peasant from Lam Son province. He was a talented person who recruited his friends and patriotic people to form a righteous army. The army was trained for tactics, uprising and fighting for 10 long years.

    Dix ans de soulvement contre l'ennemi Ming: A partir de 1418, l'ennemi Ming chinois dirigea le pays An Nam et rendit notre peuple trs misrable. L Loi fut un patriote qui fut aussi un paysan riche de la province de Lam Son. C'tait une personne de talent qui recruta ses amis et des gens patriotiques pour former une vertueuse arme. L'arme fut entrane pour la tactique, l'insurrection et la lutte pendant 10 longues annes.

    56. L Lai cứu cha: Việc khởi nghĩa gian khổ, lắm phen thất bại, phải rt về ni Ch Linh ẩn np 3 lần. Một lần bị giặc vy khốn, nhờ ng L Lai hy sinh giả lm vua mặc o bo ra đnh. Giặc bắt giết ng L Lai rồi bỏ đi, vua L Lợi trốn thot tiếp tục khng chiến.

    Le Lai saved his lords life: The resistance was very difficult. There were 3 times that the righteous army was defeated and had to retreat back to mount Chi Linh. Once the enemy besieged Le Loi. Le Lai, one of the generals, wore the kings robe, moved out to fight with them. The enemy killed Le Lai and left; King Le Loi was saved from death.

    L Lai sauva la vie de son seigneur: La rsistance fut trs difficile. Par 3 fois l'arme vertueuse fut vaincue et dut retraiter sur le mont Chi Linh. Une fois l'ennemi assigea L Loi. L Lai, l'un des gnraux, portant la robe du roi, sortit les combattre. L'ennemi tua L Lai et partit; Le roi L Loi fut sauv de la mort.

    57. Nguyễn Tri khc cha: Nguyễn Tri l con ng Tiến sĩ Nguyễn Phi Khanh. ng Tiến sĩ bị qun Minh bắt sang Tu. ng Nguyễn Tri theo khc tiễn cha tới ải Nam Quan. ng Phi Khanh bảo: ''Con mau trở về lo trả th cho cha, rửa nhục cho nước, chớ theo cha khc lc m lm g !''. ng Nguyễn Tri nghe lời cha, về gip vua L Lợi by mưu định kế đnh qun Nguyn, về sau ng thnh một bậc đại cng thần.

    Mr. Nguyen Trai grieved at his father: Nguyen Trai was the son of Dr. Nguyen Phi Khanh who was arrested and led to China by Minh enemy. Nguyen Trai grievously followed his father till frontier gate Nam Quan. Dr. Nguyen Phi Khanh told his son: You should return home and try to revenge for your father, to wash out the insult for our country rather than grievously following me. Mr. Nguyen Trai followed his fathers advice and returned home to serve King Le Loi. He suggested many schemes to fight the Ming enemy. Later he became a great meritorious imperial official.

    M. Nguyn Trai afflig de son pre: Nguyn Trai tait le fils du Dr Nguyn Phi Khanh qui fut arrt et conduit en Chine par lennemi Minh. Nguyn Trai douloureusement suivit son pre jusqu'au poste frontire de Nam Quan. Dr Nguyn Phi Khanh dit son fils: Tu devras rentrer la maison et essayer de laver linsulte faite notre pays plutt que de me suivre douloureusement M. Nguyn Trai suivi les conseils de son pre et retourna chez lui pour servir le roi L Loi. Il suggra de nombreux plans pour combattre lennemi. Plus tard, il devint un grand fonctionnaire imprial mritant.

    58. L Lợi ban qun lịnh nghim minh, cấm qun lnh xm phạm của dn nn được dn tnh thương mến. Trận Chi Lăng, qun ta chm đầu đại tướng Liễu Thăng. Sau giặc Minh thấy qun ta qu mạnh xin ha, rt qun về nước. ng Nguyễn Tri gip vua viết bi hịch Bnh Ng Đại Co, b co chiến thắng cho thin hạ được biết. Bi Bnh Ng Đại Co trở thnh một ti liệu văn chương nổi tiếng của nước ta.

    Le Loi enforced strict army law, which forbid soldiers to violate peoples property, so soldiers were loved and esteemed. In battle Chi Lang, our army beheaded great general Lieu Thang. Seeing the strength of our army, the Ming dynasty requested his to stop the war and returned to China. Mr. Nguyen Trai wrote the Binh Ngo Dai Cao, reporting the victory to people. That declaration became a very famous historical document of our country.

    L Loi fit respecter une loi militaire stricte qui interdisait aux soldats de violer les biens des gens, afin que les soldats soient aims et estims. Dans la bataille de Chi Lang, notre arme dcapita le grand gnral Liu Thang. En voyant la force de notre arme, la dynastie Minh lui demanda darrter la guerre et repartit en Chine. M. Nguyn Trai crivit le Bnh Ng Dai Cao, annonant la victoire au peuple. Cette dclaration devint un document historique trs clbre de notre pays.

    59. Nh L, 1428: Bnh Định Vương L Lợi ln ngi lấy hiệu l L Thi Tổ. ng sửa sang việc học hnh thi cử, đặt ra luật lệ nghim minh. Ai lm du đảng, cờ bạc, rượu ch, bị phạt chặt ngn tay hay đnh bằng roi trượng. Cc bậc tu hnh đạo Lo, đạo Phật phải qua cc kỳ thi st hạch về đạo gio.

    The Le dynasty, 1428: Binh Dinh Vuong Le Loi ascended the throne, proclaimed himself Le Thai To. He reformed the education, and enforced strict law. Anyone who was a gangster, gambler or drunkard had fingers cut or was beaten with a big whip. The Lao and Buddhist monks had to pass the religious examination.

    La dynastie des L, 1428: Bnh Dinh Vuong L Loi monta sur le trne, se proclama L Thai T. Il rforma l'ducation et fit mettre en application une loi stricte. Quiconque tait un bandit, joueur ou ivrogne avait les doigts tranchs ou tait battu avec un grand fouet. Les moines Lao et bouddhistes durent passer l'examen religieux.

    60. Nh L truyền qua Thi Tng, Nhn Tng, Thnh Tng. Việc học pht triển mạnh, vua mở rộng nh Thi học c phng nội tr cho sinh vin giỏi . Vua hay ngm vịnh trong hội Tao đn. Việc v bị cũng được sửa sang cường thịnh, cứ 3 năm c một kỳ thi v. Vua cho soạn bộ luật Hồng Đức rất hay, hợp với tnh tự dn tộc. Bộ Luật Hồng Đức được trn trọng ở nhiều quốc gia trn thế giới . Vua lại sai Ng Sĩ Lin viết bộ Đại Việt Sử K Ton Thư gồm 15 quyển.

    The Le dynasty installed the throne to Thai Tong, Nhan Tong and Thanh Tong. The education was spread and developed. Thai Hoc house was enlarged with boarding room for outstanding students. The king often chanted poems in Tao Dan group. The military training was also improved. There was a military examination every 3 years. The king ordered to write the Hong Duc law, which was suitable to our countrys human nature. The Hong Duc Law gained great respect in many countries today. The King also ordered Mr. Ngo Si Lien to do research and write the Great Viet History consisting of 15 books.

    La dynastie L installa le trne Thai Tng, Nhn Tng et Thanh Tng. L'ducation se rpandit et se dveloppa. La maison Thai Hoc fut agrandie avec un pensionnat pour les lves mritants. Le roi chanta souvent des pomes dans le groupe Tao Dn. La formation militaire fut galement amliore. Il y eu un examen militaire tous les 3 ans. Le roi ordonna d'crire la loi de Hng Duc adapte la nature humaine de notre pays. La loi de Hng Duc a acquis un grand respect dans de nombreux pays aujourd'hui. Le roi ordonna galement M. Ng Si Lin de faire des recherches et dcrire la grande histoire Vit en 15 livres.

    Viet Nam History - Part 7

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc















      Lịch Sử Việt Nam - phần 7  (Part 7)

                         (Vietnamese history)


    61. Năm 1533, nh L mất ngi: Nh L lm vua được 100 năm truyền đến vua L Chiu Tng th bị Mạc Đặng Dung cướp ngi.

    Year 1533, the Le lost the throne: The Le dynasty ruled our country for 100 years till King Le Chieu Tongs reign. Then Mac Dang Dung stole the throne.

    An 1533, le L perd le trne: la dynastie L gouverna notre pays pendant 100 ans jusqu'au rgne du roi L Chiu Tng. Alors Mac Dang Dung vola le trne.

    62. Cha Trịnh: Nh Mạc truyền ngi đến Mạc Mậu Hợp th bị Trịnh Tng giết ở Thăng Long. Năm 1592, họ Trịnh xưng l cha Trịnh đng đ ở pha Bắc, chỉnh đốn quyền hnh.

    Lord Trinh: The Mac dynasty was installed to Mac Mau Hop then Trinh Tung killed him at Thang Long. In 1592, Mr. Trinh proclaimed himself as Lord Trinh who dwelt in the North to empowered himself.

    Le seigneur Trinh: La dynastie des Mac passa Mac Mu Hop qui se fit tuer par Trịnh Tng Thang Long. En 1592, M. Trinh se proclama seigneur Trinh qui se fixa dans le nord pour se donner les pleins pouvoirs.

    63. Trịnh Nguyễn phn tranh: Mặt khc, từ năm 1558 ng Nguyễn Hong vo Thuận Ha lập nghiệp, đnh chiếm thm đất của Chim Thnh, xưng l cha Nguyễn ở phương Nam. Cha Nguyễn cho dn ngho vo khai khẩn cc vng đất mới miền Nam. Từ đ nước Nam chia lm hai, lấy sng Gianh lm ranh giới.

    Trinh - Nguyen conflict: Whereas, from 1558 Mr. Nguyen Hoang moved to Thanh Hoa to make his homeland. He fought with Chiem Thanh, took some of their land and proclaimed himself as Lord Nguyen of the South. Lord Nguyen allowed poor people to develop new lands in the South. That was the time when the Viet country was divided into two parts with Gianh River as the dividing line.

    Le conflit entre Trinh et Nguyn: Alors qu partir de 1558 M. Nguyn Hong dmnagea Thanh Hoa pour en faire sa patrie. Il combattit avec Chim Thnh, prit une partie de leurs terres et se proclama Seigneur Nguyn du Sud. Le seigneur Nguyn permit aux gens pauvres de mettre en valeur de nouvelles terres dans le Sud. Ctait le temps o le pays Vit tait divis en deux parties avec la rivire Gianh comme ligne frontire.

    64. Người Ty phương sang Việt Nam bun bn: Giữa thế kỷ 16, người Bồ Đo Nha, người Ha Lan đến nước ta bun bn. Sau đ người Anh, người Php cũng đến bun bn với nước ta. Cc gio sĩ cũng bắt đầu vo truyền b đạo Thin cha cho dn Nam.

    Western people engaged in commerce with Vietnamese: In the middle of 16th century, Portugish and Holland people went over Viet Nam to do business. After that, English, French also came over to trade with our country. The missionaries also started to preach Catholicism to Vietnamese.

    Les europens engags dans le commerce avec des Vitnamiens: Au milieu du 16me sicle, virent dabord au Vit-Nam les portugais et les hollandais pour y faire des affaires puis plus tard les anglais et les franais pour y faire du commerce. Les missionnaires aussi commencrent prcher le catholicisme aux vitnamiens.

    65. Sự cấm đạo: V đạo Thin cha khng thờ cng ng b, cha mẹ, khc với nền văn ha cổ truyền Việt Nam, nn nhiều lần bị vua cha cho l t đạo, ngăn cấm. Khi Php bắt đầu tấn cng Việt Nam, sự cấm đạo cng gay gắt, nhiều khi dẫn đến dng cực hnh, giết hại người v tội.

    Religion suppression: Since Catholicism did not worship ancestors and parents, which was different from the Vietnamese traditional culture, the kings believed that Catholicism was a heresy and then forbid Catholic preaching. When French started to attack Viet Nam, the religious suppression was very intense with many cases of torturing and killing innocent people.

    Rpression Religieuse: Puisque le catholicisme ne pratiquait pas le culte des anctres et des parents, ce qui tait diffrent de la culture traditionnelle vitnamienne, les rois crrent que le catholicisme tait une hrsie et interdirent alors la prdication du catholicisme. Lorsque les franais commencrent attaquer le Vit-Nam, la rpression religieuse devint trs intense avec de nombreux cas de torture et tuerie de personnes innocentes.

    66. Cha Nguyễn truyền đến đi Nguyễn Định Vương th bị quyền thần Trương Phc Loan chuyn quyền. Lợi dụng cơ hội, cha Trịnh Sm sai đại tướng Hong Ngũ Phc đem qun vo đnh miền Nam.

    The Nguyen reign was installed to Nguyen Dinh Vuong, and then later Truong Phuc Loan controlled the government. Taking this advantage, Lord Trinh Sam ordered his general Hoang Ngu Phuc to lead troops over to attack the South.

    La couronne des Nguyn passa Nguyn Dinh Vuong et plus tard Truong Phuc Loan contrla le gouvernement. Prenant cet avantage, le seigneur Trinh Sm ordonna son gnral Hong Ngu Phuc de diriger les troupes pour attaquer le Sud.

    67. Ty Sơn dấy binh: Năm 1771, đất Ty Sơn c 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ v Nguyễn Huệ khởi binh đnh lấy thnh Qui Nhơn. Sau 3 anh em xin lin kết với cha Trịnh rồi đem qun đnh cha Nguyễn ở miền Nam. Chu cha Nguyễn l Nguyễn nh khởi binh đnh lại qun Ty Sơn. Nhưng sau qun Nguyễn nh thua to phải chạy ra Ph Quốc.

    Tay Son revolution: Year 1771, there were 3 brothers Nguyen Nhac, Nguyen Lu and Nguyen Hue from Tay Son, who raised troops to seize Qui Nhon city. Later three brothers aligned with Lord Trinh to lead troops to attack and kill Lord Nguyen on the south. Lord Nguyens grandson was Nguyen Anh raised troops to counter-attack Tay Son army. Nguyen Anhs army was defeated. Nguyen Anh had to retreat to Phu Quoc.

    La rvolution Ty Son: En lan 1771, 3 frres Nguyn Nhac, Nguyn Hu et Nguyn Lu de Ty Son levrent des troupes pour s'emparer de la ville de Qui Nhon. Plus tard, les trois frres salignrent avec le seigneur Trinh pour diriger des troupes pour attaquer et tuer le Seigneur Nguyn au sud. Nguyn Anh, le petit-fils du seigneur Nguyn leva des troupes pour contre-attaquer l'arme de Ty Son. Larme de Nguyn Anh fut vaincue. Nguyn Anh dut se replier Phu Quc.

    68. Nguyễn nh cầu viện Php, Xim La: Nguyễn nh gởi hong tử Cảnh cho gim mục B Đa Lộc sang Php cầu cứu. V Php gip qun v tu chiến, Nguyễn nh phải dng cửa Hội An v đảo Cn Sơn cho người Php. Ngoi ra, cha Nguyễn cn xin cầu cứu nước Xim La (Thi Lan). Vua Xim cho 20 ngn qun v 300 chiến thuyền sang gip, cốt để tm lợi ch về sau.

    Nguyen Anh seeking for help from French and Thai Lan: Nguyen Anh entrusted prince Canh to Bishop Alexander Rhodes to go to France and ask for help. Since French helped Lord Nguyen with troops and warships, Nguyen Anh had to give Hoi An port and Con Lon island to French. Lord Nguyen also asked for help from Xiem La (Thailand). King Xiem La sent 20 thousand soldiers and 300 warships over to help, but actually for their later interest.

    Nguyn Anh cherchant de l'aide des franais et de Thai Lan: Nguyn Anh confia l'vque Alexandre de Rhodes le prince Canh pour aller en France demander de l'aide. Pour laide des franais avec leurs troupes et navires de guerre, le Seigneur Nguyn dut leur cder le port de Hi An et l'le de Cn Son. Le Seigneur Nguyn demanda galement l'aide de Xim La (Thalande).Le roi Xim La envoya 20 mille soldats et 300 navires de guerre pour laider, mais en ralit pour ses intrts ultrieurs.

    69. Nguyễn Huệ ph qun Xim La: Qun Xim với 20 ngn thủy qun tiến vo nước Nam. Nguyễn Huệ vo Gia định, nhử thủy qun Xim vo Mỷ tho rồi đnh một trận. Qun Xim đại bại tan tnh, chỉ cn lại vi ngn người phải chạy bộ về nước.

    Nguyen Hue defeated Xiem La army: Nguyen Hue advanced into Gia Dinh, lured Xiem navy to My Tho then defeated them. Xiem army was destroyed, only few thousand soldiers survived to run back their country.

    Nguyn Hu dfit larme de Xim La: Nguyn Hu avana dans Gia Dinh, attira la marine de Xim My Tho puis la vainquit. Larme Xim fut dtruite, seuls quelques milliers de soldats survcurent pour retourner dans leur pays.

    70. Năm 1786, họ Trịnh mất nghiệp Cha: Họ Trịnh truyền ngi đến thời Trịnh Khải th suy yếu v tranh ginh quyền lợi. Nguyễn Huệ lấy cớ ph L diệt Trịnh đem qun đnh chiếm thnh Thăng Long. Cha Trịnh tự tử chết.

    Year 1786, Trinh family lost their Lords authority: The authority of Trinh family, installed to Trinh Khai, was unstable due to their own competition for power. Nguyen Hue used Supporting Le, eliminating Trinh as the reason to lead troops to attack Thang Long capitol. Lord Trinh committed suicide.

    An 1786, la famille Trinh perdit son autorit de seigneur: L'autorit de la famille Trinh, jusqu Trinh Khai, fut instable cause dune concurrence interne pour le pouvoir. Nguyn Hu pris parti de soutenir L pour liminer Trinh comme motif pour diriger des troupes pour attaquer la capitale Thang Long. Le seigneur Trinh se suicida.

    Viet Nam History - Part 8

    Trở Về Trang Gốc Lịch Sử Việt Nam    Trở Về Trang Gốc